السيد ابن طاووس ( مترجم : جباران )
29
فلاح السائل ( سائل رستگار ) ( فارسى )
مدح و ثنا بهطورى كه در اين روايات آمده ، يكى از شرايط دعاكننده اين است كه ، قبل از بيان حاجت ، زبان به ثناى خدا گشوده او را مدح كند . امام صادق عليه السّلام فرمود : « هنگامى كه يكى از شما حاجتى مىخواهد مدح و ثناى پروردگارش را بگويد ، زيرا انسان در مقام تقاضا از سلطان ، بهترين كلامى كه مىتواند ، براى او آماده مىكند ، پس هنگامى كه شما هم حاجتى مىخواهيد ، خدا را تمجيد كنيد و او را با همهء خوبىها بستاييد » . « 1 » همان حضرت فرمود : در كتاب على عليه السّلام آمده است : مدح قبل از تقاضاست ، پس هنگامى كه خدا را مىخوانيد او را تمجيد كنيد . راوى مىگويد : از آن حضرت پرسيدم : چگونه خدا را تمجيد كنيم . فرمود : بگوئيد : اى آنكه از رگ گردن به من نزديكترى ! اى كسى كه بين انسان و قلبش قرار مىگيرى ! اى آنكه از بالاترين افق ناظرى ! اى كسى كه همانند او چيزى نيست . « 2 » و باز مىفرمايد : دعا ، اول ، مدح است ، آنگاه اقرار به گناه و پس از آن درخواست ؛ به خدا قسم هيچ بندهاى با اصرار بر گناه از گناه پاك نمىشود ، و هيچكس از گناه پاك نمىشود مگر با اعتراف به گناه . « 3 » در روايت است كه حلبى « 4 » به امام صادق عليه السّلام عرض كرد : من كنيزى دارم كه به او
--> ( 1 ) . اذا طلب احدكم الحاجة فليثن على ربّه و ليمدحه فانّ الرّجل اذا طلب الحاجة من السّلطان هيّأ له من الكلام احسن ما يقدر فاذا طلبتم الحاجة فمجّدوا اللّه و امدحوه و اثنوا عليه تمام الخير ( بحار الانوار ، ج 93 ، ص 318 ، ب 17 ، ح 22 ) . ( 2 ) . انّ المدحة قبل المسألة فاذا دعوتم اللّه فمجّدوه قال : قلت : كيف نمجّده قال : تقول : يا من هو اقرب اليّ من حبل الوريد يا من يحول بين المرء و قلبه يا من هو بالمنظر الاعلى يا من ليس كمثله شىء ؛ بحار الانوار ، ج 93 ، ص 314 . ( 3 ) . انّما هى المدحة ثمّ الاقرار بالذّنب ثمّ المسألة انّه و اللّه ما خرج عبد من ذنب باصرار و ما خرج عبد من ذنب الّا بالاقرار ( بحار الانوار ، ج 93 ، ص 318 ) . ( 4 ) . ابو على عبيد اللّه بن على بن ابى شعبه از اصحاب مورد اعتماد امام صادق عليه السّلام است . جدّ او ابى شعبه از امام حسن و امام حسين عليهما السّلام روايت مىكند . نجاشى مىنويسد : آل ابى شعبه در كوفه خاندان معروفى است و همهء آنها مورد اعتمادند و گفتههايشان ملاك عمل است ، و عبيد اللّه بزرگ و سرشناس اين خاندان است .