السيد ابن طاووس ( مترجم : جباران )
9
فلاح السائل ( سائل رستگار ) ( فارسى )
گويد ، كتابش را مىخوانم . و هرگاه بخواهم با او سخن گويم دعا مىكنم و مكرّر با او سخن مىگويم » . و چه بسيار نعم كمياب و مقامات بلندى كه فقط در قلعه محكم خلوت با خدا به دست مىآيد و چه اسرارى كه در آن مقام بر انسان آشكار مىشود . بنابراين ، وقتى فوايد خلوت و مناجات را ديدم و دانستم كه مقصود حضرت پروردگار از خلوت بندگان آن است كه عزّت و مقامشان داده سعادت دنيا و آخرت را نصيبشان كند ، كتاب مصباح كبير « 1 » را كه جدّ مادرىام شيخ ابو جعفر محمّد بن حسن طوسى رحمه اللّه « 2 » تأليف كرده است براى اين هدف سودمند يافتم . پس از آن ، به مطالب مهمّى دست يافتم كه در آن كتاب نبود ، ولى براى كسانى كه هدف نهايى را مدّنظر داشته به كمتر از آن قانع نبوده و در تجارت زيان نمىپسندند ، بهكار مىآيد و دانستم كه مالك و معبودم به بندگان خوشبخت خويش مىفرمايد : اى بندهام اكنون راه را بر گذشتگانى كه اهل يقين و تقوى و مراقبت بودهاند ، بستهام . آنان آرزو مىكنند كه به دنيا راه يابند ، ولى راه بر آنها مسدود است . ولى تو آزادى ، پس چرا نمىكوشى كه بر مركب امكان از ايشان پيشى گيرى يا لااقل در مقامات بهشت بدانها ملحق شوى . بنابراين ، تصميم گرفتم رواياتى را كه در بين مرويّات خويش مىپسندم ، يا پس از اين بر آنها دست مىيابم و اسرارى را كه خدايم رخصت اظهار مىدهد و آنچه بدان هدايت شدهام در قالب كتابى تدوين كنم و آن را
--> ( 1 ) . مصباح المتهجّد كتابى است در دعا و عبادات ، تأليف شيخ طوسى رحمه اللّه . مرحوم محقّق ، شيخ آقا بزرگ تهرانى ، در الذريعه دربارهء آن مىنويسد : « اين كتاب دربارهء اعمال سالانه نوشته شده و مؤلف ، اعمال تكرارى و اعمال غير تكرارى سال را در آن ذكر كرده است و قبل از آن ، چند فصل دربارهء اقسام عبادات و شرايط آنها منعقد نموده و در پايان ، احكام زكات و امر به معروف را به آن اضافه كرده است . اين كتاب از كتب مهم دعا و پيشواى آنان است و اكثر كتب دعا از آن اقتباس كردهاند . ( ذريعه ج 21 ص 118 ) ( 2 ) . شيخ طوسى از علماى بزرگ شيعهء اماميه در قرن چهارم و پنجم ه . ق است . او از شاگردان شيخ مفيد و سيّد مرتضى رحمه اللّه است . در سال 385 متولد شد و در سال 408 وارد بغداد شد و در سال 460 در نجف اشرف درگذشت . شيخ طوسى تا آنجا به عالم اسلام خدمت نمود كه او را شيخ الطائفه ناميدند . او در تمام رشتههاى علوم اسلامى تأليفاتى دارد ؛ دو كتاب عمده از كتب اربعه يعنى تهذيب و استبصار از آثار قلم پربار اوست ( الكنى و الالقاب ، ج 2 ، ص 357 )