السيد ابن طاووس ( مترجم : م - ر )
44
ادب حضور ( فلاح السائل ) ( فارسى )
دفع يك شبهه 1 - طريق و سند من در نقل رواياتى كه در اين كتاب ذكر مىكنم ، خواصّ اصحاب مورد اعتماد ما اماميّه مىباشد ، ولى گاهى در برخى از احاديث بين راويان ثقهاى كه بدان اشاره نموديم و بين پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و يا يكى از ائمّه - صلوات اللَّه عليهم - كه روايت از آنان نقل شده ، اشخاصى يافت مىشوند كه هر چند بر آنان خرده گرفته شده ، ولى خود طعن به چندين صورت است : الف - از طريق خبر واحد نقل شده است . ب - به واسطهء روايتى نقل شده كه راوى آن نيز مطعون است . ج - احتمال مىرود شخصى كه مورد خرده و طعن قرار گرفته به علّتى « 1 » معذور بوده . البتّه گاه اين انگيزه براى ما معلوم است ، و يا حد اقل در نزد منتقدان احتمال آن مىرود . « 2 » 2 - دليل ديگر من براى نقل رواياتى كه برخى از راويانش مورد طعن قرار گرفتهاند ، آن است كه مىبينم بعضى از اصحاب ثقهء ما - كه مورد اعتماد من نيز مىباشند و من به واسطه همان شخص طعن شده به آنان سند رسانيده و از ايشان روايت مىكنم ، و يا به واسطهء ايشان از وى روايت نقل مىكنم - درست همان روايت را از او نقل كرده و كنار نگذاشتهاند و هيچ خردهاى بر آن روايت نگرفته ، و از نقل آن خوددارى نكردهاند ، لذا من نيز آن روايت را از ايشان پذيرفته و يكى از سه احتمال را مىدهم : الف - آنان به طريق ديگرى كه راويان آن مورد تحقيق قرار گرفته و مورد سپاس واقع شدهاند ، بر صحّت و درستى روايت مذكور اطّلاع يافتهاند . ب - به علّت عمل كردن طايفه اماميّه به مضمون آن روايت بر آن اعتماد كردهاند .
--> ( 1 ) مانند تقيّه و غير آن . ( 2 ) بنا بر اين ، دليل نخست مؤلّف قدس سرّه خود مركّب از سه بخش است .