كار اقدام نمودم . و نخست مىگويم : من عملى ندارم كه مورد پسند درگاه تو باشد ؛ زيرا مىبينم نفس من براى خواسته‌هاى فراوان خود و كسانى كه در نزد من ارجمند هستند ، از طاعت و عبادتت بيشتر نشاط دارد ، و نيز مىبينم كه همه و يا بيشتر خواسته‌هايى كه براى آنها نشاط پيدا مىكنم سودش براى ديگرى است ، و من با سرگرم شدن به آنها مقدارى از عمر خويش را تلف نموده و به بيهوده صرف نمودم ، در حالى كه قدرت آن را داشتم كه در آن مدّت براى تقرّب به تو و به سود خود عمل كنم ؛ بنا بر اين ، در معاملهء با تو بد تدبيرى داشتم ، و هيچ عمل مورد پسند در برابر جلال و عظمت و نعمتت براى من باقى نمانده است . اى آقاى من ، همچنين تاب تحمّل عقاب و توبيخ و عدم احسان يا خوار نمودنت را ندارم و دستم از آن تهى است ، و خود فرموده‌اى : وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ ، فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ . « 1 » - و اگر بدهكار تنگدست باشد ، تا زمان توانگرى او انتظار بكشيد . و اين تنگدستى مرا اميد توانگرى نيست ، ولى بزرگوارى و بردبارى و عفو تو زيبندهء پذيرش عذر پوزش خواهان است . چگونه در زندان خشم يا عذاب تو محبوس باشم ، در حالى كه خودت طلبكار و شاهد تنگدستىام مىباشى ؟ ! و نيز با عقلم كه به نور خويش بر من ارزانى داشته‌اى ، دريافته‌ام كه وقتى بنده از مولاى خود به سوى او بگريزد ، يا در پيشگاهش تسليم شود ، يا از خشم او به عفو و گذشتش پناه ببرد ، يا به خاطر غضب آقايش ، بر خود خشمگين گردد ، و با واسطه قرار دادن كسانى كه در نزد او ارجمند هستند به او توسّل جويد ، يا از درى وارد شود كه آقايش واردين از آن دو را مورد مرحمت خويش قرار مىدهد ، مسلّما شايستهء كاميابى و دست يافتن به رحمت يا عفو يا خشنودى مولايش مىگردد . و من نيز به خاطر مهالكى كه بر من احاطه نموده ، همهء اين راهها را به سوى

--> ( 1 ) بقره ( 2 ) : 280 .