السيد ابن طاووس ( مترجم : م - ر )

350

ادب حضور ( فلاح السائل ) ( فارسى )

ظاهرى و صورت و قلب و باطن بنده بسان گناهكارانى باشد كه از محضر خداوند بزرگى كه به تمام اسرار آگاه است ، طلب آمرزش و مغفرت مىكنند ، زيرا اگر در حالى كه قلبش به غفلت ، و عقلش به نسيان و فراموشى مبتلاست ، و يا با حالت كسالت و سستى از خداوند - جلّ جلاله - طلب آمرزش نمايد ، اين گونه استغفار ، خود از جمله گناهان است ، و چنين استغفاركننده‌اى همانند كسى خواهد بود كه خدا را استهزا مىكند و ايمن نخواهد بود كه زود به عقوبت گرفتار گردد ، زيرا در روايت آمده : روزى مولايمان امير الحسن علىّ بن ابى طالب عليه السّلام در ميان گروهى از مهاجرين و انصار نشسته بود . مردى از آن ميان گفت : « أستغفر اللَّه » - از خدا طلب آمرزش مىكنم . حضرت علىّ عليه السّلام با حالت خشمگين به او روى نموده و فرمود : واى بر تو ، آيا مىدانى معناى استغفار چيست ؟ استغفار اسمى است كه بر شش معنى واقع مىشود : نخست : پشيمانى از گذشته . دوّم : عزم و تصميم جدّى بر بازگشت نكردن به گناه گذشته . سوّم : به هر واجبى كه ضايع نموده و بجا نياورده‌اى توجّه نموده و آن را انجام دهى . چهارم : هر چه ميان تو و مردم است به مردم برگردانى ، تا اينكه خداوند را با حالتى كه از گناهان پاكيزه هستى و پيامد هيچ گناهى بر تو نيست ، ملاقات نمايى . پنجم : به گوشتى كه به واسطهء حرام خوارى بر بدنت روييده توجّه نموده و آن را با غم و اندوه از بين ببرى [ يا : بگذارى ] تا اينكه گوشت ديگر به جاى آن برويد . ششم : تلخى طاعت را به جسم خود بچشانى ، چنان كه شيرينى معصيت را به آن چشانده‌اى ، آنگاه در اين هنگام بگويى : « أستغفر اللَّه . » از جمله رواياتى كه پيرامون هفتاد مرتبه استغفار گفتن بعد از نماز عصر نقل شده ، اين است كه امام صادق عليه السّلام فرمود : « هر كس در تعقيب نماز عصر هفتاد بار از