السيد ابن طاووس ( مترجم : م - ر )

288

ادب حضور ( فلاح السائل ) ( فارسى )

پيامبر ، سلام بر تمام پيامبران خدا و فرشتگان و فرستادگانش ، سلام بر امامان هدايتگر هدايت يافته ، سلام بر ما و بر بندگان شايستهء خدا . سپس به همان صورت كه گفتيم سلام نماز را بگويد ، و اگر امام جماعت باشد و يا نماز را به فرادى بخواند رو به قبله و با اشارهء گوشهء چشمانش به راست سلام ، و اگر مأموم باشد تنها با اشاره به راست سلام دهد ، البتّه اگر كسى در طرف چپ او نيز نشسته باشد بر سمت چپ نيز اشاره نموده و سلام دهد ، و اگر كسى نباشد ، سلام دادن از راست « 1 » كفايت مىكند . و اينكه گفتيم : « اگر بر سمت چپش كسى باشد » و نگفتيم : « اگر بر سمت راستش كسى باشد . » به خاطر اين بود كه در صورت وجود امام جماعت ، مأموم در پشت سر او نماز مىگزارد ، و براى مأموم تنها مستحبّ است كه در سمت راست امام بايستد . تعقيبات مشترك نمازهاى واجب 1 - بعد از سلام ، به همان صورت كه پيش از اين در سلام نافله‌هاى ظهر ذكر نموديم ، سه بار تكبير بجا آورد . شيخ فقيه سعيد ابو محمّد جعفر بن احمد قمّى در كتاب « أدب الإمام و المأموم » در « باب علّت سه بار تكبير گفتن بعد از سلام نماز » روايت نموده كه مفضّل بن عمر مىگويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : به چه علّت نمازگزار بعد از سلام نماز ، سه بار تكبير مىگويد ؟ حضرت فرمود : « هنگامى كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله مكّه را فتح نمود ، و نماز ظهر را با اصحاب خويش در نزد حجر الأسود به جماعت خواند ، بعد از گفتن سلام نماز دو دست خويش را بلند نمود و سه بار تكبير گفت و بعد فرمود : « لا إله إلّا اللَّه وحده ، أنجز وعده ، و نصر عبده ، و أعزّ جنده ، و هزم [ يا : غلب ] الأحزاب وحده ، لا شريك له ، لا قبله و لا بعده ، فله الملك و له الحمد ، يُحْيِي وَ يُمِيتُ ، وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . »

--> ( 1 ) در برخى از نسخه‌هاى كتاب در ادامه « و چپ » دارد ، كه نادرست است .