12 - صلوات بر حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله در روايتى آمده كه امام صادق - صلّى اللَّه عليه - فرمود : « هر كس بر پيامبر و خاندانش صلوات بفرستد ، معناى آن اين است كه براستى من بر همان پيمان و عهدى كه هنگام فرمايش خداوند كه فرمود : أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ ؟ قالُوا : بَلى . « 1 » : ( آيا من پروردگار شما نيستم ؟ ، گفتند : بله . ) بستم ، استوار هستم . » 13 - سلام نماز در حديثى عبد اللَّه بن فضل هاشمى مىگويد : از امام صادق عليه السّلام در بارهء معناى سلام نماز پرسيدم ، فرمود : « سلام دادن نشانهء امنيّت و آسودگى و حلال كردن امورى است كه بجا آوردن آن در نماز حرام است . » وى مىگويد : عرض كردم : فدايت شوم ، چگونه ؟ فرمود : « در گذشته وقتى شخصى بر مردم وارد مىشد و بر آنان سلام مىكرد ، همه از گزند او ايمن مىشدند ، و وقتى آنان جواب سلام وى را مىگفتند ، وى از شرّ آنان آسوده مىگشت ؛ و اگر شخص وارد سلام نمىگفت ، از شرّ او در امان نبودند ، و اگر آنان جواب سلام وى را نمىدادند ، وى از شرّ آنان ايمن نبود ، و اين عادت و روش عرب بود . لذا سلام دادن در نماز نيز به عنوان نشانهء خروج و بيرون آمدن از نماز ، و حليّت سخن گفتن ، و ايمنى از وقوع امورى كه نماز را باطل مىكند ، قرار داده شده ، و « سلام » نامى از نامهاى خداوند - عزّ و جلّ - است ، و درودى از ناحيه نمازگزار بر فرشتگانى است كه بر او گمارده شده‌اند . » چه بسا گفته شده كه « مخاطب سلام نماز ، همه فرشتگان هستند . » ولى يكى از مرجّحات روايت گذشته كه مخاطب سلام را خصوص فرشتگان گمارده شده بر انسان معرّفى مىكند ، آن است كه در روايت ديگر آمده است : « دو فرشته‌اى كه بر نمازگزار گمارده شده‌اند ، عمل او را تحويل گرفته و نوشته و به پروردگار عرضه

--> ( 1 ) اعراف ( 7 ) : 172 .