و نيز از جمله آداب ركوع كه بايد بنده رعايت كند آن است كه پيش از اداى كامل انواع خاكسارى بندگى براى مولاى خود ، در برداشتن سر از ركوع شتاب ننمايد ، چنان كه از برخى از افرادى كه در اين زمينه الگو هستند مشاهده نموده‌ايم . و نيز در روايت ديگر آمده كه امام صادق عليه السّلام فرمود : « علىّ عليه السّلام به اندازه‌اى ركوع مىنمود كه عرق از بدنش جارى مىشد ، بحدّى كه از طول ركوع بر گامهايش مىريخت . » اى كسى كه نسبت به روح و قلب و بدن و جگر [ و يا : درون ] خود دلسوزى مىكنى ، اين بزرگواران كسانى هستند كه خداوند هدايتشان فرموده ، پس به راهنماييهاى ايشان اقتدا كن . از ديگر آدابى كه بايد در ركوع رعايت شود آن است كه وقتى بنده - بعد از آنچه كه ذكر نموديم - سر از ركوع بلند كرد ، بايد سر برداشتن او ، همراه ، با وقار و آرامش باشد ؛ چرا كه مولاى او ، او را مىبيند ؛ و هنگامى كه مىگويد : « سمع اللَّه لمن حمده ، أهل الكبرياء و العظمة و الجود و الجبروت . » - خداوند ، ستايش هر كس را كه او را مىستايد مىشنود ، خداوندى كه اهل بزرگمنشى و عظمت و جود و كبر است . هنگام گفتن « كبرياء و عظمت و جبروت الهى » دستهايش را به عنوان خاكسارى براى معبود خويش دراز نمايد ، و هنگام ذكر « جود و بخشش الهى » با اميدوارى آنها را بگشايد . 9 - آداب سجده از آدابى كه بايد بنده در هنگام سجده رعايت كند آن است كه خاكسارىاش براى معبود در سجده ، افزون بر ركوع باشد ، و توجّه داشته باشد كه در محضر خداوند - جلّ جلاله - است ، و اينكه خداوند - جلّ جلاله - چنان عظمت و جلالى دارد كه گفتار هيچ كس بدان احاطه نمىكند ، همچنين توجّه داشته باشد كه خودش به ناتوانى و نادارى و بيچارگى و گناهانى متّصف است كه موجب فرومايگى اوست ؛ آنگاه با ذلّت و خضوع و خشوع افزونتر از آنچه كه در ركوع ذكر كرديم ، براى