6 - هنگامى كه خواستى از توالت بيرون بيايى ، دست به شكم بمال ، سپس آنچه را كه جدّم ابى جعفر طوسى - رضوان اللَّه عليه - روايت نموده ، بگو : « الحمد للَّه الّذى هنّأنى طعامى و شرابى ، و عافانى من البلوى » - سپاس خداوندى را كه خوراكى و نوشيدنى را براى من گوارا فرموده ، و از گرفتارى [ و بيمارى ] عافيت و تندرستى عنايت نمود . 7 - هنگام بيرون آمدن از توالت پاى راست خود را پيش از پاى چپ بيرون بگذارد و بگويد : « الحمد للَّه الّذى عرّفنى لذّته ، و أبقى في جسدى قوّته ، و أخرج عنّى أذاه ، يا لها نعمة ، يا لها نعمة ، يا لها نعمة ، لا يقدرون القادرون قدرها . » « 1 » - ستايش خدايى را كه لذّت غذا را به من شناسانيد ، و نيرويش را در جسمم به جا گذاشت ، و مايهء رنج و اذيّت آن را از من بيرون راند . چه نعمت بزرگى ، چه نعمت بزرگى ، چه نعمت بزرگى ، كه اندازه گيران نمىتوانند اندازهء عظمت آن را مشخّص سازند و بدانند . شرايط آب آبى در خور طهارت است كه مطلق ، و پاكيزه از نجاسات باشد ، و انسان از ناحيهء شرع از استعمال آن براى طهارت مأذون باشد . پس هر گاه چنين آبى پيدا شد بدان تطهير مىشود ؛ و اگر چنين آبى پيدا نشد و آب قليل و كمتر از كرّ بود ، اصل آب يقينا پاك و طاهر است ، لذا انسان نبايد به خاطر قليل بودن ، از طهارت با آن خوددارى كند و به گمان و تخمين به نجاست آن حكم كند ؛ و گر نه به واسطهء همين خوددارى كردن و ترك طهارت و نماز ، نفس خويش را به هلاكت انداخته و به صاحب شريعت اهانت نموده ، بلكه امور زشت و قبيحى را به فرستادهء خداوند - جلّ جلاله - نسبت داده است ؛ زيرا اگر مقصودش عبادت خداوند سبحان باشد ، نبايد در تدبير و گفتار الهى با او مخالفت نمايد . و مبادا به آنچه كه بسيارى از مردم بدان مبتلايند ، يعنى ترك طهارت و نماز به

--> ( 1 ) مصباح المتهجّد ، ص 7 .