لمعهء ( 7 ) ( تعريف حمل و اقسام آن ) ( 29 ) ( 62 ) هنگاميكه ميگوئيم ج ب است . ج موضوع و ب محمول است ( 62 / 2 ) و اين گفتار حمل متواطى مىباشد كه حمل على هو يا هوهو ناميده مىشود ( 63 ) . و يا حملى است اشتقاقى كه حمل في هو و ذو هو نامدارد ( 69 ) . قسمى از حمل ذاتى اولى . و ديگرى عرضى متعارف است . حمل ذاتى جائيستكه موضوع بحسب ذات و عنوان عين محمول باشد ( 64 ) در اين صورت اگر موضوع و محمول باجمال و تفصيل تفاوت داشته باشند . حمل مفيد است ( 64 / 3 ) و اگر تفاوتى بين آنها نباشد مفيد نيست ( 64 / 4 ) . حمل عرضى در جائيستكه موضوع از جملهء افراد محمول باشد ( 65 ) چه محمول ذاتى و داخل در ذات موضوع بوده ( 65 / 4 ) يا عرضى و خارج از آن باشد . حمل در صورت اول بالذات ( 66 ) و در دوم بالعرض است ( 67 ) . محمول عرضى يا در ذهن و خارج هردو جا لازم موضوع است مثل زواياى مثلث براى مثلث ( 34 - 49 / 2 ) و گاهى در خارج لازمست و در ذهن نيست مثل سياهى زنگى ( 49 / 4 ) و عكس آن لازم ذهنى مىباشد مانند كلّيت انسان ( 45 / 5 ) .