سيد سند است و مرحوم صدر المتألهين ابتدا ، قائل به اصالت ماهيت بوده ، سپس به قول دوّم بازگشته است ، چنان كه خود مىگويد : « و انّي كنت شديد الذبّ عنهم في اعتبارية الوجود و تأصل الماهيات ، حتى هدانى اللّه و انكشف لي إنكشافا انّ الأمر على خلاف ذلك و هو انّ الوجودات هي الحقائق المتأصلة الواقعة في العين و انّ الماهيات المعبّر عنها في عرف طائفة من أهل الكشف و اليقين بالأعيان الثابتة ما شمت رائحة الوجود » . « 1 » پس از مرحوم صدر المتألهين مسئلهء اصالت وجود اساس بحث هرفيلسوف الهى گرديد و اين مسئله آنچنان مبرهن و روشن گرديد كه حلّ بسيارى از غوامض مسائل ربوبى ، بر اين مسئله استوار شد . مرحوم صدر المتألهين در بسيارى از كتابهاى خود مباحث مربوط به وجود و هستى را مطرح نموده . ولى در هيچ كتابى مسائل مربوط به وجود و بالأخص مسئله اصالت وجود را مانند كتاب نفيس « المشاعر » مطرح ننموده است ، اين كتاب با اختصارى كه دارد ، جامعترين و در عين‌حال فشرده‌ترين اثرى است كه از آن مرد بزرگ در اين باب به يادگار مانده است . * * *

--> ( 1 ) . اسفار ، ج 1 ، ص 49 .