الشيخ السبحاني
115
هستى شناسى در مكتب صدر المتألهين ( فارسى )
اشتراك معنوى وجود از قديم الأيام گفتهاند : « أصالة الوجود و اشتراكه و تشكيكه رأس كلّ معارف » . در اين كه اصالة الوجود ، اساس و ريشهء معارف عقلى است شك و ترديدى در آن نيست ، چنانكه از بحثهاى پيشين روشن گرديد ، زيرا اثبات توحيد ذات حق و توحيد صفات و افعال او بر اساس اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهيات استوار است . و امّا اشتراك معنوى وجود ، از آنجا كه اساس ابطال شبهه ابن كمونه « 1 » و پايهء اثبات مذهب فهلويين مىباشد ، رأس معارف خوانده شده است . گاهى ديده مىشود كه مسئلهء اشتراك وجود را چنين مطرح مىكنند كه آيا لفظ وجود و يا آنچه كه مرادف آن از لغات ديگر است ، مشترك لفظى است كه به اوضاع متعدده بر مصاديق مختلف وضع شده است و يا اينكه مشترك معنوى است و با يك وضع بر همه اطلاق مىگردد ؟ اگر ملاك اين باشد ، اين مسئله هرگز نمىتواند يك بحث
--> ( 1 ) . تقرير شبهه چنين است : « العقل لا يأبى بأوّل نظر أن يكون هويتان بسيطتان لا يمكن للعقل تحليل شيء منهما إلى مهية و وجود ، بل يكون كلّ منها بسيطا مستغنيا عن العلّة » .