احمد بن محمد حسينى اردكانى

88

مرآت الاكوان ( تحرير شرح هدايه ملا صدرا شيرازى ) ( فارسى )

6 - مرآت الاكوان مرآت الاكوان كتابى است در حكمت نظرى مشتمل بر بخش طبيعى و بخش الهى به زبان فارسى كه به تقاضاى شاهزاده محمد ولى ميرزا ، فرزند فتح على شاه قاجار ، حاكم يزد تأليف شده است ، همانند شرحى كه ملا صدرا شيرازى بر كتاب هدايهء اثيريّه نوشته است و هدف اردكانى آن است كه كتاب را در دو فن طبيعى و الهى بنگارد ، چنان كه هدايه در فن طبيعى و فن الهى است . مؤلف مىگويد : « در اين وقت از مصدر جاه و جلال . . . شاهزادهء . . . و الا ، محمّد ولى ميرزا ، حكم مطاع به اين تهيدست متاع دانش رسيد كه بايد كتابى ، به لغت فارسى ، نوشته شود كه مشتمل باشد بر اشرف فنون حكمت ، كه عبارت است از فنّ الهى و فن طبيعى ، به نحوى كه مبتدى از آن بهره‌مند تواند بود ، و منتهى را به سر منزل اذعان و حصول اطمينان راه تواند نمود ، شبيه به شرحى كه وارث علوم فضلاى سابقين و محيى رسوم حكماى الهيّين ، جامع سعادتين علم و عرفان و صاحب منزلتين كشف و برهان ، مظهر اسرار حكماى راسخين و مقتبس انوار آثار ائمّهء طاهرين ، صلوات اللّه عليهم اجمعين ، محمد بن ابراهيم ، الشهير بصدر الدّين ، جزاه اللّه خيرا عن الطّالبين و قدّس روحه فى زمرة المقدّسين ، به لغت عربى بر هدايهء اثيريّه نوشته است ، امتثالا لأمره المطاع ، با عدم استطاعت و قلّت بضاعت ، در آن امر كه سرمايه‌داران متاع دانش را به دشوارى ميسّر مىگردد شروع نمود ، و من اللّه الإعانة و التّوفيق . و آن را به مرآت الاكوان موسوم گردانيد ، و اساس آن را بر مقدمه و دو فن و خاتمه طرح انداخت . و اميدوارى از الطاف بارى آن است كه به نحوى كه در آينهء خيال مصوّر است بر منصّهء ظهور جلوه نمايد » « 1 » از مرآت الاكوان سيد احمد حسينى اردكانى دو نسخهء خطى معرفى شده است و هر دو فقط بخش طبيعى آن است . و ما براى تكميل كتاب در اين چاپ بخش الهى المبدأ و المعاد ملا صدرا شيرازى را كه سيد احمد اردكانى به زبان فارسى ترجمه كرده و توسط راقم

--> ( 1 ) . سيد احمد اردكانى ، مرآت الاكوان ، ص 92 .