است به جوار رحمت خداوند و محلّ كرامتش . پس اگر امر را در افراد مهمل واگذارده بود ، بدون قانونى مضبوط در تخصيصات و تقسيمات ، هرآينه در منازعه و مقاتله مىافتادند و آن ايشان را از سلوك طريق و سير به حق باز مىداشت و امر به فساد و افساد منجر مىشد . پس شريعت الهيّه ضوابطى قرار داد از براى اختصاصات اموال در ابواب عقود بيوعات ، معاوضات و مداينات و قسمت مواريث و مواجب نفقات و قسمت غنايم و صدقات ، و در ابواب عتق و كتابت و استرقاق و اسير كردن ، و شناسانيدن كيفيّت تخصيص را نزد استفهام به اقارير و ايمان و شهادات ، و ايضا قوانين اختصاصى به مناكحات را در ابواب نكاح و طلاق و خلع و رجعت و عدّه و صداق و ايلاء و ظهار و لعان و ابواب محرّمات نسب و رضاع و مصاهرات قرار داد . و امّا ابواب دفع مفاسد ، پس آنها عقوبات زاجرهء از آنها است ، مانند امر به قتال كفّار و اهل بغى و ظلم و ترغيب بر آن ، و حدود و غرامات و تعزيرات و كفّارات و ديات و قصاص . امّا قصاص ، براى دفع سعى در اهلاك نفوس و اطراف . و امّا حدّ سرقت و قطع طريق ، براى دفع استهلاك اموالى كه اسباب معيشت‌اند . و امّا حدّ زنا و لواطه و قذف ، براى دفع تشويش امر نسل و انساب . و امّا جهاد كفّار ، براى دفع تعرّض جاحدين حق از تشويش اسباب معيشت و ديانتى كه به ايشان ميسّر مىگردد وصول به سوى خداوند . و امّا قتال اهل بغى ، يعنى خروج‌كنندگان بر امام عليه السلام ، پس به جهت آن چيزى است كه ظاهر مىگردد از اضطراب ، به جهت بيرون رفتن مارقين از تحت ضبط سياست دينيّه كه مباشر مىباشد آن را حارس سالكين به سوى خداوند و كافل محققين به نيابت رسول رب العالمين از براى حفظ حدود الهى و احكام دينى و دنيوى از حلال و حرام « 1 » .

--> ( 1 ) - سيد احمد اردكانى ، ترجمهء مبدأ و معاد ملا صدراى شيرازى ، صص : 557 - 578 .