احمد بن محمد حسينى اردكانى
58
مرآت الاكوان ( تحرير شرح هدايه ملا صدرا شيرازى ) ( فارسى )
سعادت است ، و حبّ دنيا رأس هر معصيت . پس اين را مقياس گردان در جميع آنچه شرايع حقّه به وارد شده ، و بر سبيل اجمال ، تصديق كن به آنكه هر مأمور به برمىگردد به تقويت جنبهء عاليهء تو و حفظ جانب اللّه تعالى و اعلاء كلمهء حق و رفض باطل ، و هر منهى عنه برمىگردد به اعراض از جنبهء سافله و محاربهء اعداء اللّه و اتباع شياطين داخلى و خارجى ، به جهاد اكبر و اصغر . در اشارهء تفصيله به منافع بعضى اعمال مقرّبه به حق تعالى [ نماز ] ، بدان كه خشوع جوارح و خضوع بدن ، بعد از تنظيف و نزاهت و تطهير آن ، با ذكر خدا به لسان و تمجيد و تحميد او و اعراض از اغراض حسيّه و امتناع از آنها ، به كفّ حواس و ذكر احوال ملكوت و جبروت و تشبّه به آنها و به مقرّبين از بندگان مخلص بارى تعالى ، موجب عروج قلب و روح مىگردد به سوى حضرت قدس و اقبال به حق و استفاضهء از عالم انوار و تلقّى معارف و حقايق و استمداد از ملكوت سماوات ، پس به اين سبب عبادتى وضع شده است كه مشتمل است بر خضوع و خشوع و اتعاب جوارح ، با شرايط تنظيف و تنزيه و قصد قربت و صدق نيّت ، و اذكارى كه مذكّر نعمتهاى خدا و ثناى بر اوست به وضعى كه لايق به آن حضرت است ، و غايت آن تذلل است از براى عظمت بارى تعالى و اذعان امر و حكم او ، زيرا كه براى هر علّتى با معلولش و هر لازمى با ملزومش مناسبت شديدهاى هست كه حصول آنچه مناسب يكى از آن دو است معدّ است براى حصول آنچه مناسب آن ديگر است . پس قراءت كلام نازل در وحى الهى ، سيّما در حال اتّصال به عالم نور در نزد تدبّر در معانى و تفكّر در حقايق آن معدّ است براى حصول هيئات قدسيّهء مطلوبه در نمازى كه معراج مؤمن است ، و شبههاى نيست كه تكرار افعال و حركات موجب حدوث ملكات و اخلاق مىشود . [ حج ] ، و پيش از اين معلوم شد كه حركات علويّه ، مبدأ آنها علاقهء شوقيّه است كه در اجرام كريمه فلكيّه حاصل است ، و منتهاى آنها اشراقات فائضهء بر آنهاست از جانب علل و اسباب آنها ، به تحريك مبدأ كلّ آنها را و تشويقش آنها را به سوى خود ، پس مبدأش از اوست و مرجعش به سوى اوست در اين حركات دوريّهاش ، و اوست كه افاده نموده است در آنها شوقى را كه باعث گرديده است از براى آنها طواف نمودن اطراف را . پس خوشا حال