2 - ( ملا صدرا شيرازى و شرح الهدايه او ) صدر الدّين محمّد بن ابراهيم شيرازى ، معروف به ملا صدرا و آخوند ملا صدرا و صدر المتألهين ، در سال 979 قمرى در شيراز متولد شد و در سال 1050 قمرى در هفتمين سفر حج وفات يافت . بنا بر مضمون شعر فيّاض شاگرد و دامادش در نجف اشرف مدفون است و به نوشتهء بعضى از كتب رجال و تذكره در بصره . تحصيلات ابتدائى او در شيراز و در علوم شرعى و عقلى در نزد شيخ بهائى و مير داماد به تكميل معلومات پرداخت . سپس سالهاى سال در قم ، گويا در قريهء كهك ، منزوى شد و به تصفيهء نفس و تأليف آثار مشغول شد ، تا اينكه براى تدريس در مدرسهء خان شيراز دعوت گرديد و تا پايان عمر در آنجا سرگرم افاضهء به طالبان علم و نگارش كارهاى علمى خود بود . ملا صدرا براى به دست آوردن حقايق الهى از مواد برهانى و لطايف كشفى و منابع دينى استفاده كرده است و روش بحث او با بهره‌مندى از فلسفهء مشّائى و حكمت اشراقى و عرفان نظرى ، يعنى استدلال عقلى و ذوق عرفانى و استنباط از نصوص وحى و شرع و احاديث نبوى و مواريث ائمهء طاهرين است . از ملا صدرا در حدود پنجاه كتاب و رساله و مقاله و نامه به عربى و فارسى به ما رسيده است . هدايهء اثيريّه داراى سه بخش ، منطق و طبيعى و الهى است از اثير الدين مفضل بن عمر ابهرى ( متوفى 660 تقريبا ) صاحب كتابهاى بسيار در منطق و رياضيات و علوم عقلى ، شاگرد امام فخر الدين رازى است . بر هدايهء ابهرى شروح و حواشى بسيار نوشته‌اند ، مشهورترين آنها شرح قاضى مير حسين ميبدى يزدى متخلص به منطقى ( م 911 ) شاگرد ملا جلال الدين دوانى و حواشى سيّد فخر الدّين سماكى استاد مير داماد است . بزرگترين شرح هدايه از آخوند ملا صدراى شيرازى است بر بخش‌هاى طبيعى و الهى آن . شارح در چند جا به اسفار ارجاع مىدهد ، چنان كه در اسفار نيز به شرح الهدايه اشاره مىكند . در اين كتاب در بحث معاد جسمانى نظرهاى ابن سينا و غزالى را نقل مىكند ولى خود بحث را مطابق مؤدّاى آيات شريف قرآنى گزارش مىكند و مىگويد :