قسم اول در بيان احوال مشتركهء عامّه ( سماع طبيعى ) و آن را سماع طبيعى و سمع الكيان مىگويند ، زيرا كه آن اوّل چيزى است كه در طبيعيّات مسموع مىشود و سماع آن در ساير ملحوظ مىگردد . و اين قسم مشتمل است بر چند مقاله . مقالهء اول در اثبات اتصال جسم و مشتمل است بر دو فصل فصل اول در ذكر [ 10 ] ادلّهء منكرين جزء لا يتجزّى و چون اثبات آنكه جسم فى ذاته متّصل و قابل انقسامات غير متناهى است ، از مباحث شامله هر دو قسم و مبتنى عليه بسيارى از مسائل اين فنّ است ، و بيان آن موقوف است بر ابطال وجود جوهر فرد ، يعنى جوهرى كه بالاستقلال صاحب وضع باشد و به هيچ وجه قبول انقسام نكند ، نه به قطع و نه به كسر و نه به وهم و نه به فرض ، و در السنه به جزء لا يتجزّى معروف است ؛ پس به اين اعتبار اين مبحث را به آن مصدّر مىگردانند ، اگر چه ظاهرتر آن است كه از مسائل فنّ طبيعى نباشد ، زيرا كه بحث از وجود و عدم اشيا ، مخصوص به علم اعلى است . و در فنّ منطق مبيّن شده است كه بايد موضوع مسألهء هر علمى عين موضوع آن علم يا نوعى از آن يا عرض ذاتى آن يا نوعى از عرض ذاتى آن باشد . و موضوع اين مسأله هيچ يك از اينها نيست . و كسانى كه آن را از مسائل فنّ طبيعى شمرده‌اند راجع گردانيده‌اند به اينكه جسم جوهر ذو وضع قابل انقسامات غير متناهى است و ابطال جزء در قوّهء اين است كه