السيد حسين المدرسي
66
مقدمه اى بر فقه شيعه ( فارسي )
ياد مى شود . اين هر دو بخش بر أساس ترتيب تاريخي ، با توجه به تاريخ وفات مؤلفان تنظيم گرديده است . چند نكته ديگر در اين فرصت بايد تذكر داده شود : 1 ) تنها آثار فقهى صرف در اين فهرستها ذكر مى شود . آثار علمي به معناى أخص در باب مسائلي مانند وقت وقبله وكرو أوزان ومقادير وارث ووصايا كه بيشتر جنبه رياضى دارد ، همچنين كتابها در باب دعاء ومستحبات واسرار عبادات كه بيشتر اخلاق اسلامى است ، يا آثاري كه در باب مسائل اجتهاد وتقليد نوشته شده كه بيشتر مربوط به أصول فقه است در اين ليستها نيامده است . 2 ) تنها آثاري كه چاپ شده ويا اگر هنوز به صورت مخطوط باقي است نسخى از آن در كتابخانهها ومجموعههايى است كه قابل دسترسى است در اين فهرست ها ياد گرديده است ، چنان كه در بالا گذشت . 3 ) نسخ خطى كه براي هر اثر ذكر مى شود در بيشتر موارد بر أساس قدمت آنها ذكر گرديده است ، والبتة در مورد آثار قرن نهم به بعد ، اگر در يك كتابخانه بيش از يك نسخه وجود داشته براي احتراز از تكرار اسم كتابخانه نسخ متأخرتر پس از نسخه اقدم ذكر شده است . پس ترتيب تاريخي در واقع ميان نسخى است كه در أول هر سطر پس از نام كتابخانه مأخذ ذكر مى شود . در مورد كتابهاى شايع كه نسخ بسيارى از آن در دست است . تنها اقدم واهم نسخ ياد گرديده است . 4 ) كليه تواريخ در اين بخش ، هجرى قمري ، وزبان كليه آثار ، عربى است مگر آنكه تصريح به خلاف شده باشد . 5 ) نام كتابخانه ها به صورت اختصارى ذكر شده ، ونام كامل ومشخصات فهرست هر يك در پايان كتاب در بخش مآخذ آمده است .