اقسام است : يكى آنكه طول و عرض و عمق او متساوى بود و سطح قايم الزوايا آن را مكعب خوانند و از جمع مربعات بعده جذر حاصل آيد همچو 100 از 10 بدان عده و ديگر آنكه احد الاطوال مخالف بود پس اگر كمتر بود آن را لبنى خوانند و از جميع مربعات به كمتر از عده جذر حاصل آيد همچو 8 يا 12 از 4 و اگر زياده بود آن را عمودى خوانند همچو 20 و 32 و 45 از 4 و اگر اطوال همه متفاضل آيد آن را جنبى خوانند و زنبورى و مخضر نيز گويند و اگر مسطح اصغر بجسم عمودى داير باشد آن مجسم را مستدير خوانند چون 5 در 5 در بيشتر از 5 و داير هر عددى باشد كه چون در نفس خود ضرب كنند او باز آيد همچو 5 و 6 و بعضى را كرى خوانند چه او را چون در مربع خود ضرب كنند 125 حاصل آيد مربع يا مكعب باز آيد و همچنين با ساير منازل پس حفظ نفس خود با عشرات ميكنند و از اين جهت كرى بود . باب چهارم در اقسام مناسبات و خواص هر يكى بعضى از متقدمان مناسباترا بيست قسم كرده‌اند و بعضى بر ده اقتصار كرده‌اند و چون اين موافق ساير قدماست ما نيز بر ده اقتصار كنيم كه در اقسام ديگر فايدهء كه آن را اعتبار توان كردنيست . وجه اول آنست كه اعداد متفاضل بود بيك مقدار و آن را تناسب عددى خوانند وجه دويم آنكه اعداد در اول متناسب بود باتصال با ثانى همچو ثانى با ثالث چنان كه 4 با 8 همچو 8 با 16 و اين را تناسب هندسى خوانند و اين دو وجه در اعداد و غيره با هم جمع نشوند چو هرگاه اعداد متفاضل باشند بيكمقدار هر آينه نسبت اعظم با اوسط ، ثانى نسبت اوسط بود با اصغر نه مثل آن و در تناسب