شمس الدين محمد بن محمود آملي

525

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

و حرف اول و رابع را جمعكنند و به دو قسم مختلف كنند و در خانه دوم و سوم سطر اخير عرضى به‌نهند اقل در برابر اكثر و اكثر در برابر اقل از حروف اسم كه در خانه دوم و سوم سطر عرضى موضوع‌اند . پس حروف دوم و سوم را جمعكنند و به دو قسم مختلف سازند و در خانه 1 و 4 سطر اخير عرضى بنهند اقل را در برابر اكثر كه در قطر برابر او موضوع بود از حروف اسم و اكثر در برابر اقل كه در قطر برابر او موضوعست از حروف اسم . پس آنچه در بيت اول و رابع سطر اول طولى باشد جمعكنيم و به دو قسم مختلف كنيم و در خانه دوم و سوم سطر اخير طولى به‌نهيم اقل در برابر اكثر و اكثر در برابر اقل . پس آنچه در قطر ثانى و ثالث موضوع بود جمعكنيم و تفاوت ميان او و مجموع آنچه در بيت اول و رابع سطر ثالث عرضى موضوع باشند بستانيم و نگه داريم . اگر تفاوت فرد باشد بايد چنان ساخته باشند كه مجموع آنچه در بيت اول و رابع سطر ثانى طولى موضوع بود فرد باشد و اگر تفاوت زوج بود بايد كه مجموع مذكور زوج بوده باشد تا قسمتى كه بعد از اين خواهند كرد ممكن باشد . پس آن مجموع را با آنچه در بيت اول و رابع سطر ثانى طولى موضوع بود به دو قسم كنند كه تفاوت ميان ايشان مساوى تفاوت محفوظ باشد و اگر فضل اين مجموع را بوده باشد كه در قطرين مذكورين موضوع بود قسم اصغر را در بيت دوم سطر ثالث طولى وضعكنند و قسم اعظم را در بيت ثالث اين سطر و اگر بر عكس بود بر عكس وضع بايد كرد . پس مجموع آنچه در سه بيت اول و ثالث و رابع سطر ثالث عرضى موضوع