شمس الدين محمد بن محمود آملي
488
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
معروفترين شهريست از شهرهاى روم طول اوسح م و عرض لويب . اذنه شهريست بر رود سيحان آبادان و بسيار نعمت طول اوسطها و عرض او لونه . مصيصه و عفرنا دو شهرند بر دو جانب جيحان و ميان هر دو پلى سنگين از شهر تا بدرياى روم 4 فرسنك باشد و جيحان و سيحان از روم بيايند و آنجا در دريا افتند طول هر يك سط يه و عرض لويه . مرعش شهريست كوچك پر از نعمت از جمله ثغور شام است طول او عامه عرض او لول . ملطيه شهريست بزرگ و در زير كوه لمگام و او نيز از جمله مثاغر شام است طول او عامه عرض لدها . سميساط شهريست كوچك و خوش از جمله بلاد مصر « 1 » از مثاغر شام است طول او عبها و عرض لومه . بقاع مصر قوص شهريست بزرگ از صعيد اعلى مصر بر جانب شرقى رود نيل و سورى محكم دارد و خرماستان و رزستان بسيار طول او سال و عرض كد . اخميم شهريست كوچك درو درختان بسيار از خرما و آبنوس و بناى عجيب است كه آن را بربى اخميم گويند از سنگ ساختهاند و نقشهاى غريب بر آنجا كرده كه طلسم جانورانست طول او سال و عرض كوها . ارمنت شهرى بزرگست بر كنار نيل بغايت گرم چنان كه گوسفند و گاو و خر را موى نباشد و هرگز باران نبارد و اگر بشنوند كه در شهرى باران باريد تعجب كنند طول اوسامه عرض لدها
--> ( 1 ) در نسخ موجود چنين يافتيم و دور نيست از جمله بلاد روم باشد چون در مصر شهرى بعرض 36 نيست و بضبط اسامى شهرها هم در نسخ خطى اعتماد نبود بايد از شباهت الفاظ و قرائن و حدس و تخمين اصلاح شود و ما با مراجعه بمدارك و ماخذ غالبا اصلاح كرديم