شمس الدين محمد بن محمود آملي

480

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

مشهد على بن محمّد الهادى و پسر او حسن العسكرى عليه السّلام كه از أئمه اثنى عشرند آنجاست طول آن عط و عرض لدها كوفه شهريست بزرگ و هواى او خوش‌تر از هواى بصره باشد خرماستان بيقياس دارد گويند كه يونس عليه السّلام و تنورى كه طوفان نوح از آنجا بر جوشد آنجا است و بمشهد أمير المؤمنين عليه السّلام به كمتر از دو فرسنگ باشد طول او عط لا و عرض اولال حله همان حكم دارد اما آب و هواى او خوش‌تر از آن باشد . انبار شهريست بر كنار فرات آبادان و خرم و طول او عط و عرض لج . مداين در زمان اكاسره شهرى بزرگتر و آبادانتر ازو نبوده و در قديم او را طيسفون خواندندى اما اكنون خرابست طاق كسرى نوشيروان در آنجاست و سلمان رضى اللّه عنه در آنجا مدفونست طول اوف‌ها عرض لجى . بغداد شهريست بغايت بزرگ و بناى او أبو جعفر دوانيقى كرده است دجله در ميان او گذرد و فرات ازو دور تر باشد اما بيشتر زراعت ازو آن آب باشد با آنكه قريب پانصد سال دار الخلافه بود گويند هيچيك از خلفا در آنجا نمرده طول او ف‌ها عرض لج . نهروان شهريست كوچك از آنجا تا بغداد چهار فرسنگ باشد طول اوف‌ها و عرض لجها واسط ميان بصره و بغداد است و دجله از ميان او گذرد و هواى ان از هوى بصره بهتر باشد و آبش از آب بغداد خوبتر بنابر آنكه دجله و فرات آنجا يكى شوند اما گرمتر باشد طول او فال و عرض او لب ك . طيب شهريست ميان واسط و خوزستان آبادان و بسيار نعمت و آنجا طلسم زنبور