شمس الدين محمد بن محمود آملي
478
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
عبر ؟ شهريست بزرگ از شهرهاى يمن بر كنار دريا و اديم عبرى منسوبست بد و عدن شهرى است كوچك بر كنار درياى يمن اما بواسطه آنكه بندر است بغايت آبادان و آنجا مرواريد بسيار گيرند بنابرين در آفاق مشهور شد طول اوعد عرض ياها جده فرضهء اهل مكه است بر كنار درياى قلزم از آنجا تا مكه دو منزل باشد شهرى آبادانست و حصنى استوار دارد طول عرل و عرض كامه مكه مباركه شهريست از شهرهاى حجاز طول او عرى و عرض كام دمار شهريست معروف در يمن بغايت معمور طول او عرها و عرض او يج . صنعا بزرگترين شهريست در يمن و خوشتر و بسيار دخلتر از آنشهر در يمن بنا نشده بناهاى او از سنك و گچ باشد و هواى او چنان معتدل بود كه جامه تابستانى زمستان را پسنديده باشد و در يكسال دو بار گندم كارند و چهار بار جو و همه ميوها آنجا باشد طول او عريد و عرض او يدل . نجران شهريست كوچك و آبادان طول او عرها و عرض يطها ، طايف از شهرهاى حجاز است و حصنى استوار دارد و هواى او بغايت خوش باشد و انگور و انجير و همه ميوهاى او لطيف و اديم نيك از آنجا آرند طول او عول عرض كايح حادث شهريست در يمن كه مذحج آنجا نشيند و شهر سبا اوست و آنجا كان زر باشد گويند كوشك بلقيس آنجا بوده طول او عح و عرض يد .