و قوسى را از دايره افق كه ميان او و ميان يكى از دو نقطه مغرب و مشرق باشد قوس سمت گويند و آنچه ميان او و ميان يكى از دو نقطه جنوب و شمال باشد تمام سمت و آندايره بر دايره نصف النهار در شبان روزى دو بار منطبق شود يك بار در منتصف زمان ظهور كواكب . و بار دوم در منتصف زمان خفاى او . و از آن جمله دايره اول سموتست كه آن را دايره را مشرق و مغرب نيز خوانند . و آن دايره عظيمه باشد كه به سمت رأس و سمت قدم و به دو نقطه مشرق و و مغرب بگذرد و هر دو قطب او دو نقطه شمال و جنوب بود و او را با دايره نصف النهار بر دو نقطه سمت الرأس و قدم تقاطع افتد او را جهت آندايره اول سموت خوانند كه چون دايره ارتفاع به دو منطبق شود او را قوس سمت نباشد و چون از او بگذرد سمت بهم رسد و مدارى را كه مماس آن دايره شود مدار رأس خوانند و از آن جمله دايرهء ميل است و آندايره عظيمه باشد كه بهر دو قطب معدل النهار و بجزوى از اجزاى دايره بروج بگذرد و به دو بعد كواكب و بعد اجزاى فلك البروج از معدل النهار كه آن را ميل اول خوانند بشناسند . و از آن جمله دايره عرضست و آندايره‌ايست عظيمه كه بهر دو قطب بروج بگذرد و به دو عرض كواكب و ميل ثانى مر اجزاى فلك البروج را از معدل النهار بشناسند . باب چهارم در احوال ثوابت و اختلاف اوضاع ايشان بحسب حركت اولى و ثانيه بدانكه از ثوابت يك هزار و بيست و دو كوكب را رصد كرده‌اند و طول و عرض ايشان را بعد از تحقيق در زيجات ثبت كرده و آن مجموع را با 48 صورت آورده و 21 از آن جمله در جانب شمالند و 12 بر منطقه كه آن را 12 برج خوانند و 15 در جانب جنوب و اين كواكب بعضى بر نفس صورت باشند و بعضي