شمس الدين محمد بن محمود آملي
37
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
به جهت آنكه ا ج معلوم است و نسبت ا ه به ه ج معلوم و مثلث ه ز د معلوم الصوره پس زاويه ا د ب معلوم باشد ( نصف قوس ا ج بعلاوه زاويه ز د ب ) و قوس ا ب معلوم . ز - چون دايره و قسى چنان باشد كه فرض كرديم آن را ، د ا و ج ب وصل كنيم و ملتقى شوند بر نقطه ه نسبت ج ه به ه ب چون جيب قوس ا ج باشد بجيب قوس ا ب زيرا كه عمود ب ر ج ح بيرون آريم پس نسبت ح ج به ب ز چون نسبت ج ه باشد به ه ب و چون قوس ب ج معلوم باشد و نسبت چنان كه فرض كرديم هم معلوم قوس ا ب هم معلوم باشد زيرا كه د ب را وصل كنيم و عمود د ز بيرون آريم پس زاويه ز معلوم باشد و زاويه د نصف قوس ج ب معلوم و مثلث ب ز د معلوم الصوره پس نسبت ب ر به ز د معلوم باشد و ز د هم معلومست و بجهة آنكه ب ج معلومست و نسبت ج به ه ب معلوم پس مثلث ه ر د معلوم الصوره باشد و زاويه ر د ه معلوم و باقى ماند زاويه ا د ب و حينئذ قوس ا ب معلوم باشد چون رسم كنيم بر بسيط كره قوس ا ب ا ج و واقع شود بر ايشان قوس ه ب ج د و اين قسى از دواير عظام باشد و هر يك از آن ها اقل از نصف دايره نسبت جيب قوس ج ه بجيب قوس ا ه