آب سماق و غذا سماقيه و حصرميه و مانند آن . اگر در انثيين و رمى حادث شود علاج آن در اول امر بفصد باسليقست و طلا به صندل و كافور است بگلاب و بعد از آن اسهال طبيعت به اقراص بنفشه و اقراص برمكى و تضميد بآرد باقلى و پيه گرده بز و غذا ماء الحصرم به روغن بادام . و سبب حدوث نقرس و عرق النساء و وجع المفاصل و حدبه يكى است و آنوقوع نزله است ليكن اگر آن نزله در مفصل ابهام قدم واقع شود آن را نقرس خوانند . و اگر در مفصل ورك واقع شود عرق النساء خوانند و اگر در مفاصل فقرات ظهر افتد حدبه و اگر در مفصل افتد مطلقا وجع المفاصل و بر همه تقادير اگر با او دلايل حرارت موجود بود علاج آن فصد قيفالست و با سليق و شربت طبيخ اهليلجين و سورنجان و سنا و شاهسفرم و در او تلطيف غذا و احتراز از جماع واجب و غذا نخود آب و اگر با او دلايل برودت بود علاج آنست كه در هفته دو بار بعد از طعام قى كند و بعد از آن حب اصطمخيقون استعمال كند . و سعفه تكاشف ماده رطبه است در ظاهر جسد و علاج آن فصد است و تنقيه بدن با هليلجين و افتيمون و مطبوخ شاه تره به هليله كابلى سياه و طلا بموم روغن و غذا نان سفيد و گوشت كبك : و بهق را علاج قى است به آب فجل و سكنگبين و اگر آن كافى نشود شربت لوغاد يا ايارج جالينوس و تلطيف غذا . و جذامرا علاج اول فصد است و بعد از آن اسهال به چيزى كه اخراج سودا كند مرة بعد اخرى و باينكه هر شب ان موضع را بترياق افاعى منقوع در شراب طلا كنند و هر روز بروغن بنفشه و روغن كدو سعوط كند و سبب حكه و جرب خلطيست مالح كه مخالط خون صفراوى شود و علاج او فصد اكحل و اسهال طبيعت بحب صبر و هليله زرد و گل و مصطكى و غذا نان سفيد و گوشت كبك و از جماع و شراب بايد احتراز كند و بعد از تنقيه بحمام بسيار رود و اگر جرب كهنه شود سه روز پياپى هر روز يك مثقال صبر بياشامد و بعد از آن سه روز