اذل لآل ليلي في هواها * و احتمل الأصاغر و الكبارا و علامتى ديگر آنكه از موانع وصول خود اگر فرزند بود بر حذر باشد چنان كه گويند : إبراهيم أدهم ( ره ) وقتي در راه حج با رفيقى عقد موافقت و مصاحبت كرد و از جانبين شرط رفت كه هر كه از منكرات يكديگر مشاهده كنند باز نپوشند ، چون به مكه رسيدند ناگاه عمارتى مزين ديدند و پسرى صاحب جمال درو نشسته إبراهيم در او نگريست و نظر مكرر گردانيد رفيقش او را بدان مواخذه كرد ، إبراهيم آب از چشم آورد و گفت : ذاك ولدي فارقته و هو صغير فالآن لما رأيته عرفته ، رفيقش گفت : اخبره عنك ؟ إبراهيم گفت : لا فان ذلك شيء تركناه للّه فلا نعود فيه ، و اين دو بيت انشا كرد : هجرت الخلق طرأ في هواكا * و ايتمت العيال لكي أراكا و لو قطعت اربا ثم اربا * لما حن الفؤاد إلى سواكا و علامتى ديگر آنكه اندك مراعات محبوب را بسيار داند و طاعت بسيار خود را اندك ، چنان كه با يزيد گفت : المحبة استقلال الكثير منك و استكثار لقليل من حبيبك ، و علامتى ديگر حيرت و هبجانست در مشاهده جمال محبوب چه نظر بصيرت محبان در پرتو أشعهء نور محبوب كليل و حسير گردد . از آن جمله شوقست و مراد از شوق هيجان داعيه تمتع از محبوبست و شوق بحسب انقسام محبت به دو قسم منقسم شود ، شوق محبان صفات بادراك لطف و مرحمت و احسان محبوب و شوق محبان ذات بلقاء وصال قرب محبوب و اين شوق بغايت قليل الوجود است چه بيشتر طالبان رحمت اله‌اند نه طالبان إله و حال شوق مطيهءايست كه راصدان كعبه مر او را به مقصد و مقصود رساند ، و دوام او بدوام محبت پيوسته است مادام كه محبت باقى بود شوق لازم باشد ، و بعضى از متصوفه بقاى شوق را در مقام حضور و شهود انكار كرده‌اند و گفته‌اند : الشوق إنما يكون إلى الغايب و متى يغيب المحبوب من الحبيب حتى يشاق إليه .