احوال قراء و كيفيت اخذ و نقل ايشان مذكور نبود . ( 3 ) علم اخبار كه ائمه حديث آن را بر پنج قسم نهاده‌اند اول علم معاني و حقايق آن . دوم علم باحوال صحابه و تابعين و اسامي و القاب و انساب و مذاهب و اعمار و اوطان ايشان . سيم علم بمفتريات و تصحيفاتى كه در متون حديث واقع است چهارم علم تعارض و تراجيح و جرح و تعديل پنجم علم بدان كه حديث عالى الاسناد است يا نازل ، مسند است يا موقوف ، متصل است يا منقطع ، صحيح است يا سقيم ، مشهور است يا غريب ، ناسخ است يا منسوخ و غير آن ، اما اين ضعيف مجموع را به دو قسم نهاد علم حديث و علم اسامى روات و كيفيت روايات ( 4 ) علم اصول الفقه ( 5 ) علم فروع الفقه كه آن بر چهار قسم نهاده‌اند : علم آخرت ، علم احكام ، علم وصايا ، علم فرايض ( 6 ) علم خلاف ( 7 ) علم شروط ( 8 ) علم قرائت ( 9 ) علم دعوات و اللّه اعلم بالصواب . مقاله سيم در علوم تصوف و توابع آن مشتمل بر پنج فن : علم سلوك كه آن را طريقت خوانند و متصوفه آن را هفت علم نهاده‌اند : علم بكيفيت اعتقاد و اعمال سالك ، علم تزكيه و تخليه ، شرايط سلوك و آداب آن ، علم مقامات سالك ، علم حالات او ، علم به اصطلاحات ارباب سلوك ، علم مستحسنات متصوفه از خلوت و آداب و سماع و تلقين ذكر و لبس خرقه و غير آن . و دويم علم حقيقت كه آن پيش ايشان عبارت است از پانزده علم : علم بمعرفت اشياء از نفس و روح و قلب و سر و خفى و خواطر ، معرفت حصول بدن مكتسب و معرفت مكان لطيفه باقيه و تنعم و تألم او در آخرت و معرفت بدن محلولى شهادى فانى و بيان بدن ذرّى و غير آن و علم توحيد و مقامات آن ، علم بكيفيت ايجاد مفردات ، علم بكيفيت حصول تعدد و تأليفات ، علم جمع و توفيق ميان مختلفات ، علم مشاهدات ، علم مكاشفات ، علم تجلى صفات و ذات ، علم انوار ، علم اسرار ، علم تسخير كاينات ، علم طى زمان و مكان ، علم اسامى حق تعالى و صفات جمال و جلال و افعال او ، علم مبدا و معاد ، علم اصول .