است و متضادّ مىباشند و شايد بقاء ملك با عدل با وجود كفر ، اين است كه ملك ملوك فرس در روى زمين از اول انعقاد آن در عهد آفريدون ، تا آخر زوال آن به قتل يزدجرد ابن شهريار ، در ايام خلافت عثمان ، هزار سال تمام شمسى ، بقاء و ثبات گرفته بود و اين بقاء نبوده است مگر به جهت عدل و عدالت ايشان كه در تواريخ مسطور و مذكور مىباشد با آنكه دين ايشان ضعيفترين اديان ، مجوسيه بوده است . و از آن جمله اين حديث نبوى است كه « الخلق كلهم عيال اللّه واحب خلقه اليه انفعهم لعياله و عباده » « 1 » يعنى مخلوقات همگى ، عيال خداوند مىباشند و محبوب‌ترين مخلوقات در نزد خداوند ، هركسى است كه نفع رساننده‌تر به عيال و بندگان خدا باشد و معلوم است كه عدالت نمودن ، بهترين نفع است . مثل سخاوت كردن ، پس صاحب عدالت و سخاوت ، محبوب خدا مىباشد و محبوب خداوند به جهنم نخواهد رفت هرچند كافر باشد . و از آن جمله ، اين نبوى ديگر است كه فرمودند « احبّ النّاس الى اللّه و اقربهم السلطان العادل و ابغضهم الى اللّه و ابعدهم السلطان الجاير » « 2 » يعنى محبوب‌ترين مردمان و مقرّب‌ترين ايشان در نزد خداوند ، سلطان عادل است و مبغوض‌ترين و دورترين ايشان در نزد خداوند ، سلطان جائر است و با وجود محبوبيت و مقربيت ، بردن او را به جهنم محال مىباشد هرچند كه كافر باشد . و از آن جمله ، اين نبوى ديگر است كه فرمودند « انّ للّه سبحانه و تعالى عبادا خلقهم لقضاء حوائج النّاس و الى على نفسه ان لا يعذّبهم بالنار فاذا كان يوم القيامة وضعت منابر من نور يقدّسون اللّه عزّ و جل و الناس فى الحسنات . » « 3 » يعنى به درستى كه از براى خداوند سبحانه و تعالى ،

--> ( 1 ) . كافى ، ج 2 : 164 « قال رسول اللّه الخلق كلهم عيال اللّه فاحبّ الخلق الى اللّه من نفع عيال اللّه » و جامع الصغير ، ج 1 : 251 ، حديث 4135 « الخلق كلهم عيال اللّه فاحبهم الى اللّه انفعهم لعياله » . ( 2 ) . كنز العمّال ، ج 6 : 9 ، حديث 14604 و 14607 « احب الناس الى اللّه يوم القيمة و ادناهم مجلسنا امام عادل و ابغض الناس الى اللّه و ابعدهم منه امام جائر . » ( 3 ) . لسان الميزان ، ج 5 : 411 / 1357 « ان للّه عبادا اختصهم لقضاء حوائج الناس و آلى على نفسه ان لا يعذبهم بالنار فاذا كان