17 - « ميزان الملوك و الطوايف و صراط المستقيم فى سلوك الخلايف » « 1 » كشفى اين كتاب را در سال 1246 . ق . نوشته است و ما در صفحات بعد ، درباره آن سخن خواهيم گفت . نگاهى اجمالى به « ميزان الملوك » « ميزان الملوك و الطوائف و صراط المستقيم فى سلوك الخلائف » يكى از متون سياسى دوره قاجاريه مىباشد كه از نگرش يك عالم شيعى به تحليل سياست پرداخته است از آنجا كه دو كتاب « تحفة الملوك » و « ميزان الملوك » در سالهاى ميانى و پايانى جنگهاى ايران و روس ، تأليف گرديده‌اند به نظر مىرسد به منظور آرام‌سازى و اصلاح اعمال سياسى جامعه و نخبگان سياسى آن دوره و به درخواست حسام السلطنة ، فرزند فتحعليشاه به رشته تحرير در آمده‌اند . هرچند اين اثر خطابى و تا حدودى تقيه‌آميز است ، در عين حال از اهميت تئوريك مباحث آن كاسته نمىشود و مىتواند در مباحث فلسفى و كلامى تكميل‌كننده مباحث « تحفة الملوك » باشد . كشفى در اين اثر در ابتداى هر بابى ، حكمتى را بيان مىكند سپس براى تائيد آن ، به آيات و روايات متعددى استناد مىنمايد و در پاره‌اى از موارد از تجربه و حكايات - بعضا افسانه‌اى كه به نظر مىرسد براى ترغيب و تحريض مخاطبين خود بخصوص ملوكان و حاكمان وقت آورده است - نيز سود مىجويد « ميزان الملوك » از يك مقدمه و ده باب فراهم آمده و مؤلف طى اين ده باب موضوعاتى همچون « عدالت ، خلافت ، سلطنت ملوك و كيفيت سلوك كارگزاران دولت ، عالمان ، اهل وعظ ، قاضيان ، صاحبان سرمايه و ثروت ، كشاورزان ، دهقانان ، كاسبان ، تاجران و صاحبان حرفه و صنعت » را مورد بررسى قرار مىدهد .

--> ( 1 ) . بنابر نوشته آقاى احمد منزوى يك جلد ديوان فارسى از مرحوم كشفى در مجموعه نسخ كتابخانه وقفى حاج آقا حسينى ملك وابسته به آستان قدس رضوى ، تهران ، وجود دارد .