جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
193
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
بر عباد و فساد در بلاد است . سوم : اعراض است كه فرموده است وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ « 1 » و اعراض ، روى گردانيدن از خداوند و مشغول شدن به هواى نفس و كفران نعمت است . چهارم : عجب و تكبّر است . چنان كه فرعون را عارض شده بود و مىگفت أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي « 2 » . پنجم : تفاخر است كه فرموده است وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ « 3 » و تفاخر ، فخر كردن بر اقران و ترفّع بر اخوان و فراموش كردن خود و خداى است . ششم : تكاثر است كه فرموده است أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ « 4 » و تكاثر ، مباهات و لاف زدن بر بسيارى مال و غافل شدن از حق است . هفتم : مشغوليت است كه فرموده است شَغَلَتْنا أَمْوالُنا « 5 » مشغوليّت ، ضايع نمودن عمر است در جمع و حفظ مال و صرف و خرج آن در مقصودات دنيويه و متلذات و تمتعات حيوانيه و بهيميه . هشتم : بخل است كه فرموده است وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ « 6 » و بخل ، منع نمودن حقوق و نفقه مال است در خمس و زكات و در نفقه خود و اهل و عيال و صله ارحام و حق اخوان و همسايه ، وسائل و ضيف و تعهّد غربا و فقرا و امثال اينها . نهم : تبذير است كه فرموده است إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ « 7 » و تبذير ، اسراف نمودن در خرج و انفاق است بر خلاف رضا و فرمان خداى و در مطالبى كه صلاح نفس
--> ( 1 ) . اسراء : 83 ( 2 ) . زخرف : 51 ( 3 ) . حديد : 20 ( 4 ) . تكاثر : 1 ( 5 ) . فتح : 11 ( 6 ) . آل عمران : 176 ( 7 ) . اسراء : 27