جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
138
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
منه ابدا و من دخل فى امر على غير بصيرة خرج منه كما دخل فيه » « 1 » . يعنى كسى كه داخل در امرى بشود بر وجه بصيرت هرگز خارج از آن امر نمىگردد و ثابت مىماند و هركس كه بر غير بصيرت ، امرى را اختيار نمايد و داخل در آن بشود ، بيرون مىرود از آن امر به نحوى كه داخل در آن شده است . يعنى ثبات ندارد نه در داخل شدن و نه در بيرون رفتن از آن امر . و همچنين هركس را كه بخواهد كه نظر التفات از آن قطع كند يا آنكه از او به سبب جنايت و خيانتى انتقام كشد ؛ اول الامر در سبب و جهت آن نهايت تثبت ، تفحص و بصيرت را به كار برد و بعد از ثبوت ، نهايت ايستادگى و ثابت قدمى در عقاب و انتقام او داشته باشد و عمل او در هردو حالت به اخبارات ، شفاعات ، رشوه ، گرفتن اموال و طمعهاى فاسده نباشد . چونكه اعظم مفاسد و خللهايى كه در مملكت و امر وزارت و سلطنت واقع مىشود از جهت صفت رذيله بىثباتى و بىاستقامتى و داخل شدن در امور بر وجه غير بصيرت و گوش دادن به سخن مردمان و به طمع در مال و رشوه مىباشد و از اين سبب است كه خداوند نصيحت فرموده است عامّه بندگان را به فرموده إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ « 2 » . يعنى اگر كه فاسقى و غير نادانى و غرضدارى خبر بدهد شما را به چيزى ، پس تفحص و تثبت بنمائى و به خبر او عمل مكنيد كه آخر الامر اصابه مىنمائيد قومى را . يعنى خيرى به ايشان مىرسانيد يا شرى را به سبب سخن غير ، فاسق و نادان و آخر الامر پشيمان و صاحب خسران مىگرديد و به جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بخصوصه فرموده است كه فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ « 3 » وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ يعنى مستقيم و ثابتقدم باش به نحوى كه امر نموده شدى و تابع مشو خواهشهاى مردمان را و به حضرت موسى و هارون عليهما السّلام فرموده است كه
--> ( 1 ) . بحار 24 : 291 ( 2 ) . حجرات : 6 ( 3 ) . هود : 114