باب سوم در حسبت بر ابزارهاى حرام و شراب اگر نزد مسلمانى آشكارا شراب ديده شود محتسب بايد آن را به زمين ريزد و تأديبش كند و اگر كافر ذمى باشد تنها به سبب ظاهر كردن تأديب مىشود ، اما در ريختن آن اقوال فقيهان مختلف است : ابو حنيفه بر آن است كه نبايد ريخت ، زيرا از اموال كافران ذمى است كه حقوق آنان در نزد محتسب ضمانت شده ، اما شافعى معتقد است كه بايد ريخته شود ، زيرا به عقيدهء وى شراب چه از آن مسلمان و چه از آن كافر مال مضمون نيست . در اظهار « نبيد » « 1 » نيز اختلاف هست : ابو حنيفه بر آن است كه چون اموال مورد اقرار مسلمانان است ، ريختن آن و تأديب دارندهء آن روا نيست ،

--> ( 1 ) - « نبيد » كلمهء فارسى است كه در عربى به ذال گفته و براى آن وجه اشتقاقى ساخته و آن را از نبذ به معنى انداختن و ترك كردن پنداشته‌اند ( ر ك : تاج العروس و اقرب الموارد ذيل نبذ ) اما در معنى آن گفته‌اند : شراب خرماست و برخى شراب انگور دانسته‌اند ، زبيدى گويد : آب فشردهء خرما و مويز و گندم و جو و عسل است ( تاج العروس ) . در منتهى الارب آمده : آب افشرده كه از حبوب و جز آن گيرند .