محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )
179
آيين شهردارى ( فارسى )
شايسته است كه مؤذن به منازل ماه و شكل كواكب آنها آشنا باشد تا اوقات شب و گذشتن ساعات را بداند . منازل ماه 28 است بدينسان : شرطين ، بطين ، ثريا ، دبران ، هقعه ، هنعه ، ذراع ، نثره ، طرف ، جبهه ، خرتان ، صرفه ، عواء ، سماك ، غفر ، زبانيان ، اكليل ، قلب ، شولة ، نعائم ، بلدة ، سعد ذابح ، سعد بلع ، سعد سعود ، سعد اخبيه ، فرغ مقدم ، فرغ مؤخر و بطن الحوت كه همان رشاء است . صبح على الدوام در هر منزلى از منازل مذكور 13 روز طلوع مىكند ، آنگاه به منزل بعدى منتقل مىشود . چون مؤذن دريابد كه صبح در كدام منزل است به منزلى كه در ميانهء آسمان حايل است مىنگرد و طالع را از ساقط بازمىشناسد ، و اين دانش و محاسبهاى است كه شرح آن به درازا مىانجامد . شايسته است كه در شبهاى رمضان ذكر و تسبيح را زيادتر كند و هنگام سحرها بانگ زند ، آنگاه آب خورد و نزديك صبح دوباره زنگ زند و سپس نزديك اذان بازبانگ زند و آنگاه فانوس را خاموش كند و اذان دهد ، و هرگاه خاموش كردن فانوس دشوار باشد آن را بشكند ، زيرا كسى كه به سبب دورى از مسجد ، اذان را نمىشنود در خوردن و آشاميدن و امساك به فانوس توجه دارد كه روشن است يا خاموش . وظايف خادمان مساجد محتسب فرمان دهد كه خادمان روز جمعه بر در مسجد جامع بايستند و درويشان را كه به صورت دستهجمعى براى گدايى مىآيند از ورود به مسجد بازدارند ، چه ايشان مانع مىشوند كه مردم به ذكر و عبادت بپردازند و وضع نماز را به هم مىزنند بخصوص كسانى كه مىايستند و اخبار و داستانهاى بىپايه مىگويند و مردم به سخنانشان گوش مىدهند و از امرى كه براى آن گرد آمدهاند بازمىمانند . بر محتسب است كه در اينباره مراقبت كند و مأمورانى براى كمك به