محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )

173

آيين شهردارى ( فارسى )

استخوانهاى آدمى را كه 200 عدد است و 84 عدد آن بزرگتر است و نيز شكل و اندازهء هر استخوانى را بداند تا به هنگام شكستگى يا در رفتن آن را به جاى نخستين بازبرد . محتسب بايد اين امور را در وى بيازمايد . جراحان جراحان بايد كتاب جالينوس موسوم به « قاطاجانس » « 1 » را كه دربارهء زخمها و مرهم‌هاست فراگيرند و تشريح و نيز اعضاى بدن انسان و عضلات و رگها و شريانها و اعصاب را بدانند تا به هنگام قطع بواسير و غير آن مراقبت كنند ، و نيز يك دست نيشتر كه از آن جمله نيشترى كه سرش گرد باشد و نيشتر مورب و نيز ارهء بريدن و انواع مرهم‌ها و مرهمدان و داروى كندر كه براى قطع خون است داشته باشند . برخى از جراحان تكه‌هاى استخوان مردم را در زخم نهان مىدارند سپس در حضور مردم آن را از زخم درمىآورند و ادعا مىكنند كه به سبب داروهاى قاطع آنان از زخم بيرون آمد . و بعضى از آنان مرهم‌هايى از كلس « 2 » شسته شده با روغن زيتون مىسازند ، سپس آن را با گل سرخ « 3 » قرمز يا با زردچوبه و نيل سبز و يا با زغال ساييده سياه مىكنند . محتسب بايد اين امور را مراقبت كند .

--> ( 1 ) - دزى اين لغت را به معنى اسكيل آورده كه گياهى است دارويى و پياز موش نيز گويند ؛ ر ك : ذيل قواميس العرب دزى و منتهى الارب . ( 2 ) - كلس گياهى است با گونه‌هاى بسيار كه در تداوى به كار مىرود . ( 3 ) - متن : مغره است و آن گل سرخ است كه با آن رنگ كنند ( فرهنگ فارسى معين ) .