به نام خدا مقدّمهء مترجم مطالعهء وضع اجتماعى ملل مسلمان در قرون اوليهء اسلامى و سرگذشت تطور زندگى مادى و معنوى آنان امرى است كه براى محققان علوم اجتماعى و جامعه‌شناسان و مردم‌شناسان نهايت لزوم را دارد . چگونگى ادارهء شهرها و وضع بازرگانان و كسبه و اصناف و نحوهء داورى قاضى و حدود اختيارات وى و رفتار محتسب در اجراى مقررات و مراقبت امور شهر و طريق دادوستد مردم و توجه به حفظ بهداشت عمومى و وضع پزشكان و دامپزشكان و معلمان و مكتب داران و روحانيان و واعظان و جز آن از امورى است كه يك محقق از آشنايى بدان ناگزير است و براى افراد عادى نيز آگاهى از آن لذتبخش است . كتابى كه اينك در دسترس شما قرار گرفته موضوعات مذكور را با توجه به جزئيات بيان مىكند . مؤلف كتاب محمد بن محمد بن احمد بن ابى زيد معروف به ابن اخوه ( 648 - 729 ه ق . / 1250 - 1329 م . ) و ملقب به ضياء الدين از