شرف الدين محمد بن مسعود مسعودى بخارى
14
مجمع الاحكام ( فارسى )
و دستكم از دورهء ساسانى است كه در متنهاى احكام نجوم در دورهء اسلامى اختلافاتى را به وجود آورده است . در صورتى كه انسان از اين چندگونگىهاى تاريخى و بنيادى بىاطلاع باشد ، چه بسا در پى رفع و رجوع يا وحدت بخشيدن به نظرها برآيد ، غافل از اين كه چنين اختلافاتى ريشهء تاريخى دارد و به كهنترين اعصار زندگى انسان برمىگردد ، زمانى كه نخستين يافتههاى نجومى انسان در بين باورهاى اساطيرى و آئينى شكل مىگرفت . تعيين دقيق اين زمان كار آسانى نيست ، زيرا از طرفى يافتههاى دقيق ، نشانهء پيشرفت انسان و از طرفى پيوند آنها با اساطير و آئينها گواه كهن بودن يافتهها است . به نظر مىآيد كه مراحل آغازى تاريخ نجوم در جهان ، مخصوصا در ايران بايد از منظر ديگرى نوشته شود .