سديد الدين محمد عوفى

مقدمهء مصحح 26

متن انتقادى جوامع الحكايات و لوامع الروايات ( فارسى )

وزير او نظام الملك جنيدى به پايان مىبرد . « و اين مجموع نامرتب و اين ابواب نامهذب بماند تا شبى همت بر اتمام آن مقصور گشت و سوار فكرت در مضمار ضمير جولانى كرد ، و اقبال صاحب صاحبقران و آصف سليمان زمان ضاعف اللّه جلاله در گوش من فروخواند كه در اتمام اين كتاب فوايد بسيار است چه سير گذشتگان و اخبار و احوال پيشينگان سبب اعتبار و وسيلت تجربت و سرمايهء معيشت و مسلى هموم و مفرح هر مغموم است اشارت اقبال آن آفتاب فلك جلال را تتبع كرده شد و جواهر حكايات و لآلى روايات پراكنده در سلك انتظام كشيده آمد و از آن عقدى ترتيب افتاد كه قلادهء جيد دولت نظام الملكى ، سلطان الوزرايى ، ضاعف اللّه قدره و نفذ أمره تواند بود « 1 » » آثار او از عوفى لباب الالباب ، ترجمهء فرج بعد الشدة و جوامع الحكايات باقى است . لباب الالباب كه به سال 617 هجرى و به نام عين الملك حسين اشعرى وزير قباجه تأليف شده است به اغلب احتمال قديم‌ترين تذكرهء موجود در باب گويندگان پارسى اعم از سلاطين و وزرا و امرا و شعراست ، و گرچه ما را به سوانح حيات ايشان كمتر راهبر است ، لكن از جهت حفظ نام و تعداد كثيرى از ابيات پارسى بسىگرانبها و ذيقيمت است ، نثر لباب الالباب از آن جهت كه تقليد و اقتباس در آن راه نيافته است و تماما ساخته و پرداختهء ذهن و قلم عوفى است بىنقل و تقليد ، براى آگاهى به روش او از نثر جوامع الحكايات مفيدتر است و از آن ميتوان فهميد كه عوفى هرچند در شمار مبدعان و مبتكران فن انشاء نيست ولى كارش از جهت حسن انتخاب و ذوق تأليف و تتبع در آثار ديگران داراى ارزش بسيار است . به قول مرحوم بهار : « از يك جهت مىتوان او را از جملهء

--> ( 1 ) - مقدمهء جوامع الحكايات چاپ دكتر معين ص 27 ديباچه