4 - وجه تسميه اصل فارسى كتاب كه موسوم بهزار افسانه بوده ، پس از آن‌كه به عربى ترجمه شده ، بالف ليله ناميده شده است . زيرا كه مسعودى كتاب را به اين نام ميخواند آنجا كه ميگويد : « مثل كتاب هزار افسان و تفسير ذلك بالعربّيه الف خرافة و الخرافة بالفارسية يقال لها افسانه و الناس يسمّون هذا الكتاب الف ليلة » . با آن‌كه عدد حكايات و قصص آن بهزار نميرسد ، ولى از آنجا كه عدد هزار ، كنايه از كثرت است ، كتاب را ايرانيها بهزار افسانه و عربها بتقليد ، الف ليله ناميده‌اند . خصوصا اينكه ميبايستى هزار شب بر شهرزاد بگذرد تا از شوى خود ، سه طفل حاصل كند و علاقهء ابوّت به اطفال ، مانع از قتل مادر آنها گردد . ظاهرا اسم الف ليله و ليله مستقلا بر اين كتاب در موقعى داده شده است كه آن را اخيرا در مصر به صورت انتظام و تدوين درآورده‌اند و اين اسم ممكن است براى جلب خاطر و جذب توجه باشد كه جامع مصرى به آن داده است . اگرچه انتظام شبها و ترتيب حكايات و تقسيم آن بليالى در نسخ خطى ، مختلف است و ژيلد ميستر Gildemeister عقيده دارد كه تغيير اسم الف ليله بالف ليله و ليله ناشى از تنفّرى است كه اهالى مشرق زمين خصوصا اعراب باعداد تام : Nombre ronds دارند و اين‌گونه اعداد را نحس ميشمارند ( ! ) . « 1 » 5 - تعاليم الف ليله و ليله علاوه بر تفريح و فكاهه كه مقصود اصلى از وضع قصص الف ليله مىباشد ، حكايات مذكور متضمن تعاليمى چند است كه از لحاظ اخلاقى ، اهميت

--> ( 1 ) - رجوع شود به انسيكلوپيدى ، اسلام صفحه 258