مؤلف مجهول ( مترجم : عبد اللطيف طسوجى تبريزى )
مقدمه 28
هزار و يك شب ( الف ليلة وليلة ) ( فارسى )
طرز انشا و اسلوب كلام نسخ الف ليله و اشعار مندرجه در آن نيز دليلى ديگر بر صحّت اين مدّعاست . چه عبارت آن داراى اسلوب و بلاغت نثر عربى قديم نميباشد و از طراوت و بلاغت عصر طلائى بغداد خالى است و از اشعار قدماء عرب و جاهلين و شعراء اموى نيز استشهاد نشده بلكه بكلام دارج و عربى متعارف و عوام سوقهء مصرى نزديك است و اشعار آن نيز از قول متاخرين شعراء عصر عباسى است كه غالبا در مواقع متشابهه تكرار شدهاند . و از شعرائى كه مستقلا نام برده ، فقط ابو نواس و ابو دلامه و ابن المعتزّ و اسحاق موصلى است . چون بعضى از حكايات مصرى كه اخيرا الحاق شده است ، ارتباطى با منابع يهودى دارد ، اوسترپ مستشرق دانماركى سعى كرده است كه آنان را به دو قسمت تقسيم كند : يك دسته كه از آداب عربى اقتباس شده و دسته ديگر كه از نقّالان يهودى نقل شده است « 1 » و عدد آنها 57 حكايت است و آنها ظاهرا عبارتند از حكايات ذيل : 1 - حمّال و سه دختر 2 - دخترك مقتول 3 - گوژپشت و خياط و يهودى و مباشر و نصرانى 4 - داستان نور الدين و انيس الجليس ( مشكوك است ممكن است از صنف بغدادى باشد ) 5 - غانم و قوّت القلوب 6 - ملك نعمان و فرزندانش ( اين حكايت ممكن است مستقلا از شام تراوش كرده و بعدها در مصر الحاق شده باشد ) 7 - على بن بكّار و شمس النهار 8 - نائم و يقظان ( اين حكايت در ترجمه فارسى ذكر نشده ) 9 - نعمت و نعيم 10 - علاء الدين ابو الشامات ( از منبع يهودى مصرى است ) 11 - هرون الرشيد و ابو محمد تنبل ( از منبع يهودى است ) 12 - على بن مجد الدين ( اين حكايت با حكايت على نور الدين متشابه است و بلكه غالبا تكرار الفاظ مىباشد ) 13 - مرد دزد 14 - حكايت ولات ثلاثه مصر نزد ملك ناصر محمد بن قلاون 15 - دزد و صيرفى 16 - دزد و علاء الدين والى 17 - وردان قصاب و زن و خرس 18 - دختر پادشاه
--> ( 1 ) - رجوع شود بانسيكلوپدى اسلام ، صفحه 258