عبد الله بن قدامة ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
74
كتاب التوابين ( توبه كنندگان ) ( فارسى )
اين آدمىزادگان كبير و به سن تكليف رسيده را عذاب فرمايى گناه كودكان و چهارپايان چيست ؟ خداى عز و جل جبريل را فرمود : عذاب را از ايشان بردار كه توبه آنان را پذيرفتم ، و خداوند متعال در اين مورد فرموده است : « فَلَوْ لا كانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِيمانُها إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلى حِينٍ » ، « و نبود دهى كه بگرود و گرويدنش - پس از ديدن نشانههاى عذاب - آن را سود بخشد مگر قوم يونس كه چون گرويدند عذاب دردناك خوارى در زندگانى اين جهانى را از آنان برداشتيم و ايشان را تا هنگام اجل بهرهمند و برخوردار گذاشتيم » . « 5 » همچنين از ابو الجلد براى ما نقل كردهاند كه گفته است ، چون عذاب بر قوم يونس فرود آمد و همچون پارههاى شب تاريك بر فراز سرشان پديدار شد ، خردمندان ايشان پيش پيرمردى از دانشمندان روحانى كه باقى مانده بود رفتند و گفتند : مىبينى چه بر سر ما فرود آمده است ، دعايى به ما بياموز شايد خداوند عذاب خود را از ما بردارد . او گفت : بگوييد « اى زنده به هنگامى كه هيچ زندهاى نيست ، و اى زندهاى كه زندهكننده مردگانى ، و اى زندهاى كه خدايى جز تو نيست » « 6 » و خداى عز و جل عذاب را از ايشان برداشت . و از حسن بصرى نقل است كه چون خداوند يونس را از شكم ماهى - نهنگ - رهايى داد برگشت و از كنار چوپانى از قوم خود كه در صحرا گوسپند مىچراند گذشت ، يونس به شبان گفت : اى بنده خدا تو كيستى ؟ گفت : فردى از قوم يونس بن متىام ، يونس پرسيد : يونس چه شد ؟ شبان گفت : نمىدانيم در چه حال است جز آنكه او بهترين و راستگوترين مردم بود و از فرارسيدن عذاب به ما خبر داد و همانگونه كه او گفته بود ما را عذاب فرارسيد و ما به پيشگاه خدا توبه برديم و خداوند بر ما رحمت آورد ، اينك ما به جستجوى يونسايم و نمىدانيم كجاست و سخنى دربارهاش نشنيدهايم ، يونس پرسيد : آيا شير پيش تو موجود است ؟ شبان گفت : نه ، و سوگند به كسى كه يونس را گرامى داشته است كه آسمان باران نباريده و از آن هنگام كه يونس از ما جدا شده است بر زمين علف نرسته است . يونس گفت : چگونه است كه مىبينم به خداى يونس سوگند مىخوريد ؟ شبان گفت : ما
--> ( 5 ) . آيه 98 سوره يونس . ( 6 ) . ميبدى در كشف الاسرار ، ص 340 ، ج 4 ، چاپ مرحوم على اصغر حكمت اين دعا را همينگونه آورده است .