گفت : بس است . آنگاه برخاست و شتر خويش را كشت و با پوست قطعه‌قطعه كرد و گفت : مرا يارى ده تا اين را تقسيم كنيم و آن گوشت‌ها را ميان هركس كه مىآمد و مىرفت تقسيم كرديم . آنگاه شمشير و كمان خود را شكست و ريزهاى آن را زير جهاز شترش نهاد و آهنگ صحرا كرد و همان آيه را مىخواند : من به سرزنش خود پرداختم و گفتم چگونه از چيزى كه اعرابى عبرت گرفت و به خود آمد تو به خود نمىآيى . اصمعى مىگويد : و چون همراه هارون الرشيد حج گزاردم و وارد مكه شدم ضمن طواف كسى با آهنگى نرم مرا صدا كرد ، برگشتم ديدم همان اعرابى است ولى سخت زرد و نزار شده است . بر من سلام داد و دستم را گرفت و پشت مقام ابراهيم مرا نشاند و گفت : براى من كلام رحمان بخوان ، من هم شروع به خواندن سوره و الذاريات كردم و چون به آيه « وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ » ، « روزى شما و آنچه وعده داده شويد در آسمان است » رسيدم ، اعرابى فرياد برآورد كه « آنچه را خداوند ما بر ما وعده كرد حق يافتيم » « 12 » سپس گفت : آيا جز اين هم فرموده است ؟ گفتم : آرى خداى عز و جل مىفرمايد : « فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ » « 13 » . اعرابى فريادى برآورد كه « سبحان الله اين چه كسى است كه خداوند جليل را به خشم آورده تا آنجا كه سوگند ياد فرموده است ؟ مگر او را تصديق نمىكنند تا آنجا كه وادار به سوگندش مىكنند ؟ اين سخن را سه بار بگفت و همان دم بمرد « 14 » . 118 - اميرى از اميران عرب « 15 » از ابن سمعون « 16 » حكايت شده كه مىگفته است از شبلى « 17 » شنيدم مىگفت :

--> ( 12 ) . در متن به صورت آيات قرآنى مشخص نشده است و حال آنكه بخشى از آيه 44 سوره اعراف است . ( 13 ) . در متن از اين آيه كه آيه 23 سوره الذاريات است كلمه « أَنَّكُمْ » چاپ نشده بود كه تصحيح شد . ( 14 ) . اين داستان را در منابع مقدم بر عصر ابن قدامه ميبدى در نوبت سوم تفسير همين آيه در كشف الاسرار ، ص 319 ، ج 9 با تفاوتهاى اندكى آورده است و پس از ابن قدامه ، يافعى درگذشته به سال 768 ق در روض الرياحين فى حكايات الصالحين ، ص 16 در حاشيه قصص الانبياء و شيخ اسماعيل حقى بروسوى درگذشته به سال 1137 در تفسير روح البيان ، ص 160 ، ج 9 با تفاوتهايى آورده‌اند . ( 15 ) . انتخاب اين عنوان براى اين داستان دور از موضوع آن به نظر مىرسد شايد به عنوان مثال « سالار راهزنان » مناسب‌تر باشد . ( 16 ) . محمد بن احمد بن اسماعيل متولد به سال 300 و درگذشته به سال 387 واعظ و خطيب حنبلى بغداد كه -