ادريس بن حسام الدين بدليسى
45
قانون شاهنشاهى ( فارسى )
است . بر هوشمندان پوشيده نيست كه « 1 » خلف منفقان اوّلا ذكر جميل است و ثانيا ثواب جزيل « 2 » جليل و ثالثا فرزند و خلف مقبولى از آن قبيل و ساير فوايد هم بر اين سبيل . و تلف مال بخيل اولا بيشتر به طريان طوارق حدثان زمان است و ثانيا به اتلاف و اسراف وارثان كه « 3 » حضرت « 4 » مرتضى على نبيّنا و عليه السّلام « 5 » ، فرموده كه « بشّر مال البخيل بحادث او وارث » 63 ، و از اين جهت « 6 » ائمّهء اهل بيت همگى « 7 » به كرم نفس موصوف بودهاند « 8 » و سرچشمهء ولايت و كرامت « 9 » علىّ مرتضى بر سنّت مصطفى عليهما السّلام الاوفى ، « 10 » ميان سلاطين و خلفا به مزيد عطا و سخا مشهور و معروف است « 11 » و همگى انبيا و اوليا و كافّهء ائمّهء هدا و اصفيا « 12 » در رجحان اين خلق بر ساير اخلاق كريمه ، متفّق الكلاماند و در صفت كرم و انعام همه را مزيد اهتمام ، چرا كه هيچ خلقى از آن اشبه به فيض مبدأ فيّاض و انسب به وصف مفيض وجود نيست و در هيچ ملكه از ملكات نفسانى همچو فوايد متعدّى جود و كرم « 13 » مشهود نه ، و سلاطين « 14 » را كه مبدأ آثار عامّ و منشأ اجراى احكاماند ، چنان « 15 » سزاوار باشد كه در طريقهء « تخلّقوا باخلاق اللّه » ، در خلق كرم و جود كه باعث عموم منافع است ، تشبّه به مبدأ عالى نمايند . و اين شيوهء كريمه را سرمايهء خيرات دينى و دنيوى دارند ، از آنكه هر پادشاهى كه به خلق سخا و عطا مالك ملك دلها شده ، هميشه از تعرّض طغيان خصوم و اعدا در امان است و سلطانى كه بضاعت دنيا را در عوض خريدارى قلوب و خواطر صرف نمايد ، از يمن توجّه دلها و بركت دعا و ثنا محفوظ و مأمون ماند و از خاصيّت بسط ايادى ، دولت و اقبال او از شرور « 16 » اعادى مصون باشد .
--> ( 1 ) . م : - بر هوشمندان پوشيده نيست كه . ( 2 ) . م : - جزيل . ( 3 ) . م : خلف مقبولى به همان سبيل و ضرر بخل از اين قبيل اولا تلف مال بخيل كه آخر به اسراف و تبذير است و ثانيا از طريان طوارق حدثان كه . ( 4 ) . م : - حضرت . ( 5 ) . م : - على نبينا و عليه السّلام . ( 6 ) . م : و لهذا جميع . ( 7 ) . م : - همگى . ( 8 ) . م : - بودهاند . ( 9 ) . م : - و كرامت . ( 10 ) . م : - بر سنت مصطفا عليهما السّلام ، + رضى اللّه عنه و كرّم اللّه وجهه . ( 11 ) . م : سخا در ميان معروف بود . ( 12 ) . م : سلاطين و خلفا . ( 13 ) . م : چنانچه در وجود و كرم است . ( 14 ) . م : هر آينه سلاطين . ( 15 ) . م : - چنان . ( 16 ) . م : شر .