عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار
6
قابوس نامه ( فارسى )
كه هر چند بالاش دهى فروترى و نگونى جويد ؛ پس بر خويشتن واجب دان شناختن راه ايزد تعالى . « و اللّه ولى التوفيق » « 1 » . [ و اين كتاب را چهل [ و ] چهار باب نهاده آمد ] « 2 » : « 3 » [ باب اول در شناختن « 4 » ايزد تعالى و تقدس باب دوم در آفرينش پيغمبران عليه السلام « 5 » باب سيوم اندر سپاس داشتن از خداوند نعمت باب چهارم اندر فزونى طاعت از راه توانستن « 6 » باب پنجم اندر شناختن حق پدر و مادر باب ششم « 7 » اندر فروتنى و افزونى گهر و هنر « 7 » باب هفتم اندر پيشى جستن در « 8 » سخندانى و دانش
--> ( 1 ) - پايان مقدمه در نسخهء اساس ( 2 ) - از نسخهء ل افزوده شد . ب : و بنياد اين كتاب بر چهل و چهار باب نهاده شد تا مبتدى را آسان باشد و بهر باب كه احتياج افتد زود در تواند يافت و بدان مستفيد گردد انشاء اللّه تعالى وحده و منه التوفيق . پ : و اين كتاب را بر سى و نه باب نهاده آمده است . ن : و شروع كردن در راه حق جل و علا از سر اهتمام و حضور تمام ، چنانچه مجتهدان مردانه و سالكان فرزانه درين راه قدم از سر ساختهاند بلكه از سر سربرخاسته و از خود فانى شده و پشت پا و پشت دست بر عالم فانى و باقى زده و در عالم سر و وحدت طالب و جوياى واحد احد گشته و در ان پيدا ناپيدا حريق و غريق شده و از سر طوع و رغبت جان ايثار كرده ، زهى سعادت آن نيكبخت بندهاى كه وى را اين دولت دست دهد و بخلعت و تشريف شريف اين درجه و مقام مستسعد و سرافراز گردد . صمدا و معبودا جميع مؤمنين و مؤمنات و مسلمين و مسلمات را توفيق راه راست كرامت فرماى و اگر بيچارهاى عاصيئى كه از سر غفلت و جهالت زمام اختيار از دست وى بيرون رفته و قدمى چند به غير اختيار بمتابعت شيطان و هواء نفس اماره بيراه نهاده و از جادهء شريعت و طريقت محمدى صلى اللّه عليه و على آله و اصحابه اجمعين الطيبين الطاهرين بيرون افتاده ، از راه كرم و لطف بيچون آن بندهء بيچارهء ضعيف را از ضلالت و گمراهى و قيد شيطان مردود لعين خلاصى بخش بخير يا اكرم الاكرمين و يا ارحم الراحمين . و پس بدان اى پسر كه اين نصيحتنامه و اين كتاب مبارك شريف را بر چهل و چهار باب نهادم ، اميد كه بر مصنف و خواننده و نويسنده و شنونده مبارك و ميمون افتد ، انشاء اللّه تعالى وحده العزيز . ( 3 ) - نسخهء اساس و ل فهرست ابواب ندارد ولى ن و ب و پ داراى فهرست است از نسخهء ن افزوده شد ( 4 ) - ب و پ افزوده : راه ( 5 ) - ضبط پ « عليهم السلام » مناسبتر است ؛ ب : پيغمبران و ستايش ايشان ( 6 ) - ب و پ : توانش ( 7 ) - 7 ، ب : اندر شناختن گهر در آموختن ، پ : در فزونى گهر از فزونى هنر ( 8 ) - ب و پ : از