عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار
مقدمهء مصحح 57
قابوس نامه ( فارسى )
موجود فرق دارد . در اين سى و يك صفحه كه مطابق است با صفحات 40 - 44 و 61 - 77 چاپ نفيسى - ضبط نسخهء جديد در پنج مورد قراءت كلمات را به صورت بهترى بدست داده يعنى قراءتهايى كه بهتر معنى مىدهد و دو مورد قراءتهاى نسخه ضعيفتر است . در يكى از موارد اخير وزن بيتى مختل است . بطور كلى مىتوان گفت كه اشتباه استنساخ در اين نسخه كم نيست . 2 - كلمات توخشاكيه بمعنى « كوشش » ، توخشاك بمعنى « كوشا » ( در فارسى تخشا tuxSa ، كوشا ) ، اتهش « آتش » ، پهريز « پرهيز » ، سوراك « سوراخ » ، و نافه « نوه » - كه نويسندهء « نامه » آنها را بعنوان اشكال مشكوك و نامقبول ذكر كرده است - به صفحات چاپ شدهء نسخه محدود نيست بلكه در ديگر اوراق آن نيز يافت مىشود ولى صفحهء آخر كتاب بواسطهء وجود تعداد منحصرى از صيغههاى غير قابل قبول كاملا متمايز است . توخشاك كردن تعبير رايجى است كه بمعنى « كوشيدن ، تقلا كردن » در سراسر نسخه فراوان به كار رفته است ( در چاپ نفيسى در اكثر موارد « جهد كردن » است ) ولى « كوشا » نيز - كه در فارسى درى معمول است - در نسخه يافت مىشود . از جمله در صفحهاى از نسخه كه مطابق با ص 69 چاپ نفيسى است . نيوك - كه موارد نادرى از آن در ساير متون اينك بدست داده شده است « 1 » - تا جايى كه نگارنده توانسته است يقين حاصل كند يگانه صورت اين كلمه است كه در اين نسخه به كار رفته ( نيز در كلمات مركب مانند نيوك رنگ بمعنى « خوشرنگ » ، نيوك بخت بمعنى « نيكبخت » ) . استعمال اين كلمه بوفور و به صورتى چنين مرتب در متون فارسى معروف منحصر به همين نسخه است .
--> ( 1 ) - رك . مجتبى مينوى ، يغما 9 / 481