عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار

مقدمهء مصحح 32

قابوس نامه ( فارسى )

كتاب تقويم الصحهء ابن بطلان بغدادى ( ورق 95 تا 137 ) « 1 » ، ترجمهء الرسالة الذهبية - كه امام على بن موسى الرضا ( ع ) به مأمون خليفه نوشته بوده‌اند - ( ورق 138 تا 145 ) ، الرسالة السياسية به فارسى در ترجمهء وصاياى ابقراط حكيم و ساير حكماى قديم كه از يونانى به عربى آورده بوده‌اند و نيز مختصرى در منتخبات امثال و اشعار عربى با مقدمه‌اى به فارسى ، تأليف و يا ترجمه و انشاى خود اوست . علاوه بر كهنگى نسخه ، معلومات و فضل كاتب هم بر اعتبار آن مىافزايد . نسخهء منظور متنى است كهنه و معتبر كه به خط نسخ خوب و روشنى در صفحات 21 سطرى تحرير شده ولى گاهى برخى سرفصلها ، اندرزها ، آيات قرآن و امثال عرب در ان نيامده و جايش سفيد مانده است كه كاتب مىخواسته به قلمى ديگر بنويسد . در چند جا نيز چيزى از نسخه‌هاى چاپى كم دارد كه گاهى حدود يك صفحه يا يك صفحه و نيم مىشود . استاد مينوى درين مورد نوشته‌اند : « معلوم نيست كه آيا اينها را كاتب اين نسخه از قلم انداخته يا عمدا حذف كرده - است و يا اين كه در اصل نسخهء او نبوده و آن اصل ناشى از تحرير ديگرى از قابوس‌نامه بوده است ، به اين معنى كه مؤلف دو نسخه نوشته بوده و در نسخهء دومى بعضى چيزها اضافه كرده بوده است » . « 2 » در عين حال اين نقائص ، چنان كه در متن كتاب ديده مىشود ، اندك است و از روى ديگر نسخه‌هاى قديمى ، بخصوص آنها كه با نسخهء اساس سلسلهء نسبشان يكى است ، تكميل مىشود . در پايان نسخهء كتابخانهء فاتح تاريخ كتابت آن بدين شرح به نظر مىرسد : « فرغ من نسخه المفتقر الى رحمة اللّه تعالى ابو على الحسن بن ابراهيم بن ابى بكر السلماسى يوم الخميس الخامس عشر من شهر اللّه المبارك رجب سنة اربع عشرين ستمايه اللهم

--> ( 1 ) - رك . مجلهء دانشكدهء ادبيات مشهد ، « ترجمهء تقويم الصحه » به قلم نگارنده ، سال اول شمارهء اول ( بهار 1344 ) ص 14 - 18 ( 2 ) - مجلهء دانشكدهء ادبيات [ تهران ] سال پنجم شمارهء 1 و 2 ص 50