و منتشر شده است ، و به آنها اشاره خواهد شد ، نمودارى ديگر از مطلوب واقع - شدن اين كتاب است . شهرت قابوس‌نامه از مرزهاى قلمرو زبان فارسى گذشته و اين اثر پرمغز و سودمند به چندين زبان ديگر هم ترجمه شده است . نخستين آنها ترجمهء تركى كتاب است كه مكرّر انجام شده و از ان جمله دو روايت باقى است يكى ترجمه‌اى كه در قرن نهم هجرى بتوسط شخصى به نام مرجمك احمد بن الياس و به فرمان سلطان مراد دوم پادشاه عثمانى ( 824 - 847 ه . - 1421 - 1443 م . ) صورت گرفته و به سال 1298 هجرى بتوسط عبد القرون شيروانى در شهر غازان چاپ شده است « 1 » . امّا مقدّم بر اين ، ترجمهء ديگرى بوده است كه در مقدمهء ترجمهء احمد بن الياس از ان ياد شده بىآن كه از نام مترجم و تاريخ ترجمه ذكرى بميان آيد و ريو احتمال داده است كه مفقود شده باشد . يك بار ديگر هم قابوس‌نامه بتوسط نظمىزاده مرتضى به تركى روايت شده است كه نسخهء خطى آن در موزهء بريتانيا بشمارهء Add . 7841 باقى است . نظمىزاده پس از اشاره به ترجمهء احمد بن الياس معروف به مرجمك ، مىگويد كه در سال 1117 ه . حسن پاشا ، معروف به دلير حسن ، حاكم بغداد چون ترجمهء احمد بن الياس را به زبانى كهنه و مهجور ديد از وى خواست كه آن را به سبكى بهتر بنويسد كه با سليقهء زمان متناسب باشد . « 2 » ترجمهء تركى قابوس‌نامه دو سه بار

--> ( 1 ) - سعيد نفيسى ، قابوس‌نامه ، مقدمه : ك - كا ؛ منتخب قابوسنامه ، مقدمه 34 ؛ نيز رك . R . Levy , A Mirror for Princes , XXI نسخه‌اى خطى از ترجمهء تركى مرجمك احمد بن الياس در كتابخانهء موزهء بريتانيا به شمارهء 9123 . rO موجودست كه تاريخ ترجمهء آن 23 شعبان سال 835 ه . است ؛ نيز در باب اين ترجمه رك . ترجمهء آلمانى قابوس‌نامه از ديتس Diez ص 264 ببعد . ( 2 ) - Rieu , Catalogue of the Turkish Manuscripts in the British Museum 116 b 117 a نيز رك . ترجمهء آلمانى ديتس ص 261 - 274 ؛ راجع به نسخه‌هاى ترجمه‌هاى تركى رك . فهرست ريو 117 و فهرست اينديا آفيس 1 / 1180 ؛ Levy , A Mirror for Orinces , XXI