فصل در انواع عيوب زمرد يكى اختلاف لون باشد در يك‌پاره . ديگر آنك جوهرى غريب در اصل فطرت با آن آميخته باشد ، چون سنگى يا ريگى . و شايد كه مثل جوهر طلق چيزى با وى آميخته باشد ، مثل غمامه كه در ياقوت گفتيم ، در جوهر زمرّد نيز باشد . و باشد كه سياهى تيره‌رنگ در پاره‌اى از زمرّد باشد . و در زمرّد ثقوب و حرمليات چنانك در ياقوت مذكورست بسيار باشد . و در زمرّد عيبى ديگر است كى آن را سوختگى گويند از روى اصطلاح حكّاكان كى آن عيب از همه زيادت باشد . « * » و بىرنگى و سفيدى و شكستگى و ثقب عيوب باشند ، و جمله عيوب سبب نقصان قيمت بود . فصل در خواصّ زمرّد هرك زمرّد با خود دارد خواب بد نبيند و قوّت دل دهد . و بسيار نگرستن درو نور بصر را حدّت زيادت كند . و از علّت صرع ايمن باشد ، و در قديم بر اولاد ملوك مى بسته‌اند تا در كبر از علّت صرع امن باشند . در مفرّح به‌كار دارند و گويند اسهال و خون شكم را سود دارد .

--> * - ازينجا الى « باشند » در حاشيه تحرير شده است .