أبو القاسم عبد الله بن علي الكاشاني ( القاشاني )
49
عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى )
و نيكوتر انواع زمرّد ذبابى است كى مانند جناح مگس درو تطويسى مىدرفشد در صفا ، و در جمله اطراف شعاع لون مىزند . و ريحانى آنك به برگ ريحان ماننده بود در طراوت و روشنى ، و درجهء اعلى لون آن است كى سبز به غايت و صافى و متناسب لون بود . و جماعتى گفتهاند بهترين انواع ريحانى است . و سلقى آنك به برگ چغندر تازه ماند . و زنگارى شبيه زنجار بود . و صيقلى اعنى چنان مصقول بود كه در وى روى بتوان ديد . و ظلمانى آنك تيره بود . و بحرى اعنى دريائى . و صابونى منسوب به معدنى گفتهاند ، از غايت نرمى و نسوى در دست به صابون ماننده . و آسى مورد رنگ . و كرّاثى مانند رنگ گندنا سبز . و اصمّ سفيد تيرهرنگ بود كه ادون انواع زمرّدست . * * * و نصر جوهرى گفته است كى خضرت مرجمله انواع زمرّد را عامّ است ، و آن چهار اجناس باشد : اوّل [ a 10 ] سلقى و آن سبزى تلخ باشد مانند برگ چغندر با رونق و طراوت .