خواجه نظام الملك الطوسي

189

سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى )

فصل چهلم اندر بخشودن پادشاه بر خلق خداى عز و جل و هر كارى و رسمى كه از قاعده و بنياد خويش بيفتاده باشد با قاعدهء خويش آوردن 1 - بهر وقتى حادثه‌اى آسمانى پديدار آيد 60 و مملكت را چشم بد اندر يابد و دولت يا تحويل كند و « 1 » از خانه‌اى بخانه‌اى شود و يا مضطرب گردد از جهت فتنه و آشوب و شمشيرهاى مختلف و كشتن و سوختن و غارت و ظلم ، و اندر چنين ايام فتنه و فتور شريفان ماليده شوند و دو نان با دستگاه گردند و هركه را قوّتى باشد هرچه خواهد مىكند و كار مصلحان ضعيف شود و بدحال گردند و مفسدان توانگر شوند و كمتر كسى باميرى رسد و دون‌تر كسى عميدى يابد و اصيلان و فاضلان محروم مانند . و هر فرومايه‌اى باك ندارد كه لقب پادشاه و وزير بر خويشتن نهد و تركان لقب خواجگان بر خويشتن نهند « 2 » و خواجگان [ 82 a ] لقب تركان بر خويشتن بندند و ترك و تازيك هر دو لقب عالمان و ايمّه بر خويشتن نهند و زنان « 3 » پادشاه فرمان دهند و كار شريعت ضعيف گردد و رعيّت بىفرمان شود و لشكريان درازدست گردند و تمييز از ميان مردم برخيزد و كس تدارك كارها

--> ( 1 ) - و N - : PC ( 2 ) - و تركان لقب خواجكان بر خويشتن نهند N - : PC ( 3 ) - زنان ؟ ؟ ؟ N : از زبان PC